vrijdag 26 september 2014

Nog meer Islamreclame

Gülen die in een advertentie de Islam verdedigde naar aanleiding van de Isis schande krijgt steun van 120 Islamgeleerden. Zij schreven een open brief aan I.S. voorheen Isis. Kijk daarvoor hier.

Op zich heel goed dat meer vooraanstaanden binnen de Islam, ‘zij die kennis hebben’ zoals ze in de koran genoemd worden, reageren.

Itjihad

Zoals ik het zie; ze distantiëren zich slechts en nemen geen verantwoordelijkheid. Dit zijn dezelfde mensen die het Christendom, de Joden, Israel en het westen zo graag op hun verantwoordelijkheden wijzen over wat er allemaal mis is in de wereld. Belangrijker vinden ze het verdedigen van hun heilige drie-eenheid, Allah, Koran en Mohammed op hoog niveau, het pure en goddelijke van de Islam moet hooggehouden worden, zeker door deze 'voorbeeld gelovigen'. In feite is dit een theologische discussie die er in de Islamitische praktijk op neerkomt dat ze elkaar als afvalligen gaan bestempelen. Daarna hangt het van verschillende omstandigheden af of er maatregelen vanuit de sharia genomen gaan worden of niet wat kan gaan van excommunicatie tot onthoofdingen toe. Vanuit westers perspectief gezien ontzegt men elkaar een eigen kijk en uitleg van het heilige boek en Mohammed ‘s opdracht voor de wereld. Precies wat je kan verwachten binnen Islamitische culturen, geen geestelijke vrijheid en geen vrije individuele gewetensvorming. Je moet bij twijfel namelijk te rade gaan bij hen die kennis hebben = moellahs, moefti’s, imams en nu dus die 120 briefschrijvers aan Baghdadie. Zij die kennis hebben staan stevig in het geloof zegt de koran ergens als ik het me goed herinner.(*1) Zo draait het kringetje dan rond. De kennis ligt vast in het geloof, in het woord van god in het boek. Ongeveer 700 jaar geleden waren de kennisbezitters er uit, er viel verder niets meer te interpreteren en de zgn. ‘poorten van itjihad’ (=interpretatie, vernieuwing) werden gesloten.

Deze 120 geleerden zijn wel tegen deze I.S./Isis maar niet tegen een wereldkalifaat want dan zouden ze van hun geloof moeten vallen. Een wereldkalifaat is nl. het doel (het politieke aspect) van de Islam. Dit is ook het doel van de moslimbroederschap evenals van de salafisten en wahabieten die door het westen te vriend worden gehouden en waar het maar enigszins kan ‘gematigd’ genoemd worden. Het is ook het doel van de strijdende partijen tegen Assad in Syrië en ook het doel van Al Qaida, of Al Nusra of Isis, Hamas, Khorasan of straks weer een groep met een ander etiket. Ze putten allemaal uit dezelfde bron, groeien allemaal uit hetzelfde zaad. Niemand hoeft zich hierover nog verrast te tonen, het zijn nl. in feite Mohammedanen, d.w.z. zij die het voorbeeld van Mohammed volgen en het goddelijk plan van allah gaan vervullen. Met andere woorden, geen enkel verschil tussen staatsidee en religie.

Wat er nog steeds niet gebeurd is dat die geleerden hun uitleg over de koran, soena en hadith gaan herzien. De reden is denk ik dat het dan gedaan is met de Islam. Bovendien is het praktisch ook heel moeilijk. De Islamitische wereld is veel groter en onoverzichtelijker dan 700 jaar geleden. Er is geen centrale hiërarchische structuur in de Islam zoals bijv. in de christelijke kerk. Er kan geen algemeen geldend concilie gehouden worden waar besloten wordt aan welke uitleg men zich voortaan zal gaan houden en een daaruit volgende praktijk. Dus moet ik die mogelijkheid maar opgeven, het gaat gewoon niet gebeuren denk ik.

Mohammed heeft zijn beweging heel horizontaal opgezet. Eenvoudig ook, een god, geen goddelijke drie-eenheid en dergelijke theologische moeilijkheden voor het volk. Een totalitair systeem en ook een collectivistische cultuur d.m.v. de oema is de uitkomst. Het systeem zit vast. De gelovigen zitten er met hun hart en ziel in vast.

Confrontatie collectivisme - individualisme

Het gevolg is dat de moslims zich in deze moderne wereld in een tegenovergestelde positie bevinden dan in een collectivistische cultuur ideaal is. De moslim wordt gedwongen zich individueel te bezinnen op wat voor hem of haar de persoonlijke waarheid is en de raadgevingen en fatwa’s van predikers/kennisbezitters te laten voor wat ze zijn.(*2) Dat doen ze voorlopig niet. Ze vinden dat ze niet aangesproken mogen worden op wat ‘die gekken doen’ en dat ze er niets mee te maken hebben. Ze hoeven zich niet te distantiëren vinden zij evenals hun niet moslimse sympathisanten die overigens wel vinden dat iedere Nederlander zich moet verantwoorden voor slavernij, kolonialisme, racisme, kapitalisme en zelfs voor zwarte piet. Kijken hoe het komt dat de Islam dit soort van groepen baart doen ze niet. Dan zouden ze persoonlijk werk moeten gaan doen, liever sluiten ze zich aan bij westerse kritiek op het westen. In die arena kan je ongelovigen verslaan in discussies door ze met hun eigen uitgangspunten om de oren te slaan waar ze niet aan kunnen voldoen. Werkt heel goed bij schuldbewuste westerlingen.

Persoonlijk vind ik het heel interessant om het proces te volgen hoe collectivistische cultuur leden nu voor de uitdaging staan om individueel innerlijk hun geweten te vormen en te volgen in plaats van loyaal te blijven aan de predikers, de gemeenschap van gelovigen, de familie en vrienden. Ze moeten de enorme sociale en psychologische druk weerstaan die daarvan uitgaat, hun identiteit en zelfbesef is daar immers zo sterk mee verbonden. Voor een gelovige moet het denk ik aanvoelen alsof hij ook zichzelf ontrouw wordt, verraad pleegt aan zijn ziel. Dat moet mijns inziens een identiteitscrisis betekenen. Maar er zit denk ik niets anders op, de Islam kan niet veranderd worden zonder nagenoeg opgeheven te worden. Zo heeft Mohammed het in elkaar gestoken, dat werkte toen. Je ziet ook hoe snel en succesvol Al Qaida en Isis opereren, precies zoals het ook ging in Mohammeds tijd.

Ik duid dit vanuit psyche en spiritualiteit of religie. Ik denk dat het ook het beste is om moslims op deze manier tegemoet te treden. Slechts uitgaan van oliebezittingen en geopolitiek, maatschappelijke toestanden als discriminatie, ongelijkheid enz. komt op de tweede of derde plaats. De kern van het probleem ligt volgens mij in de ziel, in het hart van de moslim, in zijn/haar identiteit, in de trouw aan allah, als kind van allah. De strijd moet m.i. voornamelijk gestreden worden op het geestelijke en culturele strijdveld ook al is dit het moeilijkste strijdveld. Ze zeggen het vaak genoeg zelf; "je kan me wel doden maar mijn hart en ziel, mijn geloof en trouw aan allah, daar kom je niet aan. Ik sterf er graag voor." Dus aan de leer en aan de ideologie, aan het plan gods kom je niet. Hier ligt de grond voor hun superioriteitsgevoel en hun onkwetsbaarheidsgevoel. Het is de Islamitische leer die de zielen van de gelovigen zo vormt, maatschappelijke omstandigheden zijn slechts kapstokken of aanleidingen.

Welke maatregelen worden er genomen om kritisch kijken naar godsdienst en cultuur te faciliteren? Ik vrees geeneen. Hier ligt een dilemma van jewelste. Vrijheid van godsdienst, vrijheid van meningsvorming en meningsuiting enz. enz. staat dit in de weg. Men hanteert dan de letter van die uitgangspunten en niet de geest van die uitgangspunten. Zodoende laat men gelovigen geestelijk stikken. Daarnaast is men bang, het zijn dan ook vooral de politiek correcten die aan islamofobie lijden.

Afshin Ellian schreef een stuk over de geest van de moslim. Hij is iemand die beter in staat is dan ik om over de geest én over de maatschappelijke en politieke consequenties daarvan te spreken.

*1 en *2: Dit is te vinden in Soera 3:7, hier weergegeven in een eigen samenstelling van vertalingen:

“Hij is het die u de schrift (het boek) heeft nedergezonden; er zijn verzen in die fundamenteel en onoverdrachtelijk zijn in hun betekenis, zij vormen de grondslag van het boek (wettelijke verplichtingen en strafwetten), anderen zijn zinnebeeldig (allegorisch) en overdrachtelijk. Maar degenen in wier hart dwaling (twijfel) is gaan na wat er meerzinnig (symbolisch – allegorisch) van is in begeerte naar verzoeking en in begeerte naar uitlegging ervan. Maar niemand kent de juiste uitleg dan Allah – en degenen die vast gegrondvest (stevigstaand) zijn in kennis, die zeggen: “Wij geloven er in; het geheel is (het is alles) vanwege onze heer”, en niemand trekt er lering uit, dan zij, die begrip hebben (dan de verstandigen)”.

In deze soera wordt duidelijk hoe de gelovige wordt geraden en beïnvloedt om niet het eigen denken en geweten te onderzoeken en de eigen twijfels serieus te nemen, maar in plaats daarvan zich te verlaten op autoriteit van buiten en op geschreven dogma's. Twijfel, niet weten, vragen en onderzoeken staat aan de basis van het moderne denken. Zeker weten door geloof van buitenaf gegeven staat aan de basis van het gelovige denken.

maandag 22 september 2014

Het is niet wat het lijkt

Fethullah Gülen spreekt zich uit tegen I.S. Hij doet dat o.m. in een advertentie in de volkskrant. Lees hier. Omdat ik in meerdere stukjes op dit blog mijn kritiek, twijfels en wantrouwen over 'moslims die hun Islam zouden kritiseren' heb getoond wil ik op deze advertentie ingaan. Het lijkt alsof -en zo wordt het ook door de media gebracht- het er nu eindelijk van komt:

‘Een welkom geluid uit de Islamitische gemeenschap’ en ‘belangrijk dat de samenleving ziet dat niet alle moslims terreur goedkeuren’ enz.

Nee niet alle, misschien wel weinig maar toch veel te veel. Het is de zwijgende goedwillende meerderheid die voor stagnatie zorgt, er voor zorgt dat er niet echt iets veranderd. Wat is er makkelijker dan terreur, moord en doodslag veroordelen, ook voor een moslim?

Waarom ik ook bij deze Fetullah Gülen blijf wantrouwen? Omdat hij dit zegt:

“Elke vorm van geweld tegen onschuldige burgers of vervolging van minderheden is in strijd met de Koran en de traditie van de profeet Mohammed. Leden van I.S. zijn ofwel totaal niet op de hoogte met het geloof dat zij verkondigen, ofwel zijn hun acties designed om hun persoonlijke interesses of die van hun politieke meesters te dienen.”

Mijn wantrouwen moet ik iets toelichten. Ik geloof niet dat hij kwaad in de zin heeft, dat niet. Ik denk dat hij een goede bedoeler is die nog steeds geen kritiek op zijn heilige drie-eenheid ( Allah, Koran, Mohammed) aan kan.

In feite gaat hij met I.S. alleen maar een theologische discussie aan. Zij zijn volgens mij zeer goed op de hoogte van de islamitische leer en geloven dat Allah hun politieke meester is, ze vinden dat in de Koran en in het voorbeeld van Mohammed ’s leven. Het is hun woord tegen het zijne.

Hij is wel dapper bezig, zie deze zinnen:

“De daden van I.S. zijn een schande voor het geloof dat de groep verkondigt en zijn misdaden tegen de menselijkheid. Religie biedt een basis voor vrede, mensenrechten, vrijheden en gerechtigheid."

Nou, lees dat maar eens ’n paar keer over. Het lijkt wel je reinste humanisme en verlichting. Echter, religie biedt even zo vaak of misschien zelfs vaker een basis voor onvrede, oorlog en in het geval van de Islam specifiek ook terreur. Misdaden tegen de menselijkheid haal je letterlijk uit de Koran, daar kan hij met die I.S. mannen niet tegenop redeneren. In die Islamitische leer, en niet bij VN wordt namelijk bepaalt wie er onschuldige burgers zijn en wie niet.

Gülen doet er beter aan zich te realiseren dat die schanddaden rechtstreeks uit zijn geloof, uit zijn heilige boek en het leven van zijn profeet gehaald zijn. In plaats van zich af te vragen hoe dit mogelijk is en wat daaraan te doen is gaat hij zijn heilige drie-eenheid verdedigen en geloofsgenoten veroordelen. Natuurlijk, anders zou hij zich moeten schamen. Dus dat wordt dan instinctief naar de kwaden wijzen, veroordelen en beschuldigen. Zijn conclusie zou moeten zijn dat er een herziening van de Islamitische leerstukken nodig is. Maar naar binnen kijken .... ik vrees dat het er niet in zit.

Theoretisch moet ik hem een kans geven, ik heb ook wel iets van een goeie bedoeler in mij. Misschien is het wel een tactiek van hem binnen een groter strategisch plan om de Islam te herzien en moderniseren, hij spreekt immers over mensenrechten en vrijheden. Maar ik ben bang dat hij een té goeiige bedoeler is. Als de Islamitische leer niet veranderd zal hij altijd geloofsgenoten moeten blijven veroordelen omdat ze niet humanistisch en verlicht genoeg zijn. Het christendom en ten dele ook het Jodendom zijn gehumaniseerd, gemoderniseerd en verlicht. Laat hem daar met zijn geloofsgenoten eens aandacht aan gaan besteden. Hij kan aan die twee andere Abrahamitische godsdiensten zoals gedrieën door sommigen genoemd worden een voorbeeld nemen. Hij hoeft ze niet na te doen, hij kan samen met andere 'bezitters van kennis' hun eigen vernieuwende weg bewandelen. Ze kunnen de poorten van de Itjihad weer openen.

PS

In de 3de alinea spreek ik over de zwijgende goedwillende meerderheid die voor stagnatie zorgt. In dit artikel meer informatie over de ongeveer 100.000 geweld-goedkeurende moslims in Nederland.

Kritische meditatie (2)

Mijn oefening en worsteling met meditatie en onderscheidingsvermogen in het vorige stukje zet ik voort met een tekst uit een ander boek.

In ‘Katie ’s Tao’ staat op blz. 37 een overdenking van Byron Katie n.a.v. een regel uit de Tao Te Ching. Ik heb zelf sporadisch wat leestekens toegevoegd, kopjes gemaakt en alinea’s ingedeeld. Om er op terug te kunnen komen en er naar te kunnen verwijzen geef ik hier haar gehele overdenking naar aanleiding van die regel. Mijn plan is om eerdaags een ‘close reading’ met deze tekst te ondernemen.

“We werken met wat is, maar wat niet is gebruiken we”.

(Tao Teh Ching).

Als het denken inzicht krijgt in zichzelf, identificeert het zich niet meer met zijn eigen gedachten. Dan ontstaat er een grote open ruimte. Een volgroeid denken kan alle ideeën koesteren; het voelt zich nooit bedreigd door verzet of conflicten, omdat het weet dat het niet belemmerd kan worden. Als het geen standpunt heeft dat verdedigt moet worden of een identiteit die beschermd moet worden, kan het gaan waar het wil. Het heeft nooit iets te verliezen, omdat er niets bestaat. Het lacht van plezier en vergiet tranen van dankbaarheid omdat het zijn eigen natuur ervaart.

Alles lijkt bij mij bonnen te komen. Ik kijk en zie wat er uit me komt. Ik ben het middelpunt van alles. Ik hoor meningen en concepten en omdat er geen ik is waarmee ik me kan identificeren neem ik alles in me op als een ‘zijn’, en alles wat uit de ervaring voortkomt is ondergedompeld in het niet-zijn, uitgewist en weer naar buiten gedreven. Het komt naar binnen, het voegt zich tot één geheel, het wordt uitgewist en wat naar binnen stroomt is het niet-zijn dat er uitziet als het zijn. Als je inziet dat je niemand bent voel je je bij iedereen o je gemak, hoe wanhopig of verdorven ze ook mogen lijken. Er is geen lijden waar ik niet binnen kan gaan, wetend dat het al is opgelost, wetend dat wat ik ontmoet altijd mezelf is.

Als we onze overtuigingen onderzoeken gaan we inzien dat we niet zijn wie we dachten. De transformatie komt voort uit de oneindige tegenpool van het denken, die we zelden hebben ervaren, omdat ‘het denken dat denkt te weten’ de touwtjes zo strak in handen heeft gehouden. En als we onderzoek doen verandert onze wereld, omdat we met de projector –het denken- werken en niet met het beeld dat geprojecteerd wordt. We raken onze hele wereld kwijt, de wereld zoals wij die begrepen. En iedere keer dat we onderzoek doen wordt de realiteit vriendelijker.

Als je je hart wilt openstellen, onderzoek dan je denken.

Het deel dat het onderzoek doet is het neutrale deel van het denken, het middelpunt dat de ene tegenpool van het denken nader tot de andere kan brengen. Dit neutrale deel biedt de verwarde, vastgeroeste, ik-weet-tegenpool de mogelijkheid zich open te stellen voor de tegenpool van het denken dat de gezonde, heldere, liefdevolle antwoorden bevat die 'het denken dat denkt te weten' begrijpt. Het neutrale deel heeft geen motief of verlangen, geen ‘moeten’ of ‘niet-moeten’; het is een brug die deze tegenpool moet oversteken. En als het ‘ik weet het denken’ wordt opgevoed, lost het op in de tegenpool van wijsheid. Wat overblijft is volkomen gezond, onverdeeld en vrij. Natuurlijk is dit alles slechts een metafoor, want er is maar één denken. Waar het op neerkomt is dit: als het denken gesloten is, is het hart gesloten; als het denken open is, is het hart open. Dus als je je hart wilt openstellen, onderzoek dan je denken.

Na het onderzoek houd je altijd minder over van je verhaal. Wie zou je zijn zonder je verhaal? Dat zul je nooit weten tot je onderzoek doet. Er is geen verhaal dat jij bent of dat naar jou leidt. Elk verhaal gaat bij jou vandaan. Jij bent wat bestaat vóór alle verhalen. Jij bent wat overblijft als het verhaal wordt begrepen.

Het leven aan de andere kant van het onderzoek is onvoorstelbaar eenvoudig en vanzelfsprekend. Alles wat je ziet is volmaakt, gewoon zoals het is. Hoop en vertrouwen heb je hier niet nodig. De aarde bleek de hemel te zijn waarnaar ik verlangde. Er is zoveel overvloed, hier, nu, altijd. Er is een tafel. Er is een vloer. Er is een kleed op de vloer. Er is een raam. Er is een hemel. Een hemel! Ik zou eindeloos kunnen doorgaan met het eren van de wereld waarin ik leef. Er is een mensenleven voor nodig om dit moment te beschrijven, dit hier en nu dat niet eens bestaat, behalve als mijn verhaal. En is het niet mooi? Het mooie van weten wie je bent is dat je altijd in een staat van genade verkeert, een staat van denkbaarheid voor de overvloed van de schijnbare wereld. Ik stroom over van de pracht, de vrijgevigheid van alles. En het enige wat ik heb gedaan was het op te merken.

De lakmoesproef voor zelfrealisatie is de constante staat van dankbaarheid. Deze dankbaarheid is niet iets wat je kunt zoeken of vinden. Het komt van een andere kant en neemt volledig bezit van je. Het is zo groots dat het niet kan worden afgezwakt of ergens mee kan worden bedekt. De korte versie zou zijn: het denken dat verliefd is op zichzelf. Het is de totale acceptatie en absorptie van zichzelf, op hetzelfde moment weerspiegeld in dat middelpunt dat als een samensmelting is. Als je je leven leidt vanuit die staat van dankbaarheid, ben je thuisgekomen.

zaterdag 6 september 2014

Kritische meditatie (1)

In de uitgave ‘Een met alle leven’, Inspirerende teksten uit ‘Een nieuwe aarde’ van Eckhart Tolle staat op blz. 63 het volgende:

‘Er komt een dag dat je bevrijd bent van het ego.’ Wie spreekt daar? Het ego. Je bevrijden van het ego is in werkelijkheid niet zo’n enorm karwei. Het enige wat je hoeft te doen is je bewust worden van je gedachten en emoties – op het moment dat ze er zijn. Dat is niet echt iets ‘doen’, maar een alert ‘zien’. In die zin is het waar dat je niets kunt doen om je van het ego te bevrijden. Wanneer die overgang optreedt, de overgang van denken naar bewust zijn, gaat er een intelligentie in je leven werken die veel groter is dan de slimheid van je ego.

Die eerste regel komt in eerste instantie als een scherpe opmerking over. Het is het ego zelf dat denkt of zegt ooit bevrijd te zullen zijn van het ego. Hier wordt er op gewezen dat we moeten oppassen ons niet als ego in bevrijding te wanen. Er is dus kritische onderscheiding nodig tussen het een, het ik of ego en het ander, het (je)zelf.

Heet dit nou meditatie? Of heet dit nou bewust, scherp en kritisch onderzoeken, ook wel nadenken genoemd? En hoe onderscheidt je dat, hoe kan je weten wat wat is? Hebben we daar een instrument, een vermogen voor dat je onderscheidingsvermogen mag noemen? En als het antwoord ja is, is dat instrument dan een deel van het ego of ik, of is dan het zelf aan het werk?

In de zinnen daarna wordt de lezer toegesproken met ‘je’. ‘Je’ bevrijden van het ego door ‘je’ bewust te worden van gedachten en emoties, oftewel door ‘je’ bewust te worden van het ego. Hier wordt een onderscheid vooronderstelt tussen ego en ‘je’, of tussen ego en jezelf. Er wordt vooronderstelt dat er een overgang van denken (van het ego) naar ‘bewust zijn’ kan optreden. Dat ‘bewust zijn’ lijkt iets dat kan verschuiven van het ene gebied naar het andere. Over het algemeen zit dat ‘bewust zijn’ vast in het ego gebied, het denken en de emoties, in onze gewoonten, in ons gevoel van identiteit, in hoe we onszelf kennen en beleven, zo heb ik begrepen uit de andere teksten van Tolle.

Het moet wel zo bedoeld zijn dat er twee aspecten van de menselijke geest veronderstelt worden, dat valt op te maken uit de zin: “Het enige wat je hoeft te doen is je bewust worden van je gedachten en emoties – op het moment dat ze er zijn.” Op het moment dat je gedachten en emoties er zijn je er van bewust zijn. In andere teksten wordt aangeraden ze gade te slaan, ze te observeren. Zelfs wordt er benadrukt je ervan te distantiëren zodat je je kunt realiseren wie of wat je werkelijk bent, namelijk niet die gedachten en emoties, dat ik , dat ego. ‘Op het moment dat ze er zijn’, geeft duidelijk twee onderscheiden aspecten van onze geest aan. Dit is opvallend in een filosofie of leer die zo de eenheid van alles benadrukt en de dualiteit en scheiding wil tegengaan. Maar hier verder op ingaan zou tot een ellenlange discussie leiden.

Geestelijke bewolking

Op het moment dat er wolken aan de lucht zijn kan ik ze gadeslaan, kan ik ze zien. Ik ervaar dan een onderscheid tussen mij als ziener, de observeerder en de wolken, het geobserveerde.

Wanneer ik naar mijn innerlijke bewolking kijk wordt het moeilijk. Tolle zegt: Dat is niet echt iets ‘doen’, maar een alert ‘zien’. Ik probeer dus zo alert mogelijk op mijn innerlijke bewolking te letten. Dat is dus op mijn herinneringen, associaties, gedachten, stemmingen, gevoelens, gewoontes, redeneringen, standpunten, meningen, houdingen enz. enz. Dat is inderdaad een onophoudelijke stroom, het houdt maar niet op, een eindeloze oceaan van gevoelens, gedachten, emoties. Wanneer ik heel alert ben meen ik op te merken dat ik me na iedere gedachte realiseer en herinner dat ik die bepaalde gedachte had. Met andere woorden ik kijk er achteraf naar. Oftewel, ik - mijn verstand kijkt middels het herinneringsvermogen naar de verstandelijke beweging van vlak daarvoor.

Is dit nou het ‘alert zien’ waar Tolle op doelt en dus dat ‘bewust zijn’, dat wat anders is dan mijn ego? Of is dit mijn gewone ego zelf. Dit gebeurd in milliseconden maar toch. Ik denk daarom dat ik met mijn denken naar mijn denken kijk, met mijn ego naar mijn ego kijk. Ik slaag er dus niet in om een onderscheid tussen mij als ziener en mijn innerlijke bewolking te ervaren zoals ik dat wel kan als ik naar de wolken in de lucht kijk. Weliswaar is het stil in mij als ik in die milliseconde naar mijn vorige gedachte kijk. Maar volgens Tolle en andere leraren op dit gebied zou er dan een overgang plaats vinden “van denken naar bewust zijn, (en) gaat er een intelligentie in je leven werken die veel groter is dan de slimheid van je ego.” Nou daar merk ik in mijn leven niets van. Zelfs als ego wordt ik er geeneens slimmer van….. denk ik, volgens mijn vrouw in ieder geval niet.

Soms worden die milliseconden wel eens een hele seconde of zelfs twee secondes. Misschien ben ik een te kritische denker om dat te laten plaats vinden? Die overgang, die verschuiving vind in ieder geval niet plaats.

Wat ik nu probeer is om die stilte te laten duren, te handhaven, ik probeer dan het handhaven van leegte, stilte, van niets dus. Dat valt niet mee, het is niet niets om het zo maar eens te zeggen. Een enkele keer duurt het nu een paar hartslagen of twee ademhalingen maar dat is wat ik tot nu toe gehaald heb. Een rare bedoening dat niets doen. Of, nee dat is eigenlijk niet zo. Het is alleen raar om te beschrijven, handhaven is immers een werkwoord. Toch is de betekenis nu een andere.

Tip

Misschien zijn er onder u enkelen die ook het niets willen proberen? Voor die dan het volgende. Wees alert en aanwezig op het moment na de uitademing. Bemoei u niet met het ademen zelf, doe er niets aan, laat het over aan de behoefte van uw lichaam. Wees alert aanwezig in die kleine ruimte na de uitademing en voor de volgende inademing. Hetzelfde geldt voor de gedachtewereld. Die stroomt, net als uw ademhaling. Niet mee bemoeien en ook hier geldt weer hetzelfde als bij het ademen; wees alert aanwezig in het moment tussen twee gedachten of denkbewegingen in.

U hoeft hiervoor helemaal niet in een moeilijke meditatiehouding te gaan zitten. Gewoon zitten, of liggen kan ook. U kunt dit ook oefenen wanneer u de slaap niet kunt vatten. Als deze oefening dan mislukt doordat u in slaap bent gevallen is er toch nog iets gelukt. Bent u iemand die geen last heeft van slapeloosheid maar juist van in slaap vallen, slaap eerst even en doe dan de oefening daarna.