maandag 21 oktober 2013

Zwart (5)

Voordat ik op de diepte van zwart in ga eerst nog een opmerking over het verloop van deze (ondertussen nationale, zelfs internationale) discussie.

Mijn opmerking is dat de ‘anti zwarte pieters’ voornamelijk nieuwe gekleurde Nederlanders zijn gesteund door solidaire blanke autochtonen. Zij opereren met discussies, gebruiken ratio en geschiedenis en ten slotte juridificeert men dit sociaal culturele gebeuren. Men zou natuurlijk kunnen zeggen dat het ons autochtonen leert om ons hart te openen en ‘gevoel te tonen’. Maar dan valt op dat dit vooral in hun richting moet gebeuren. Hoe dit ook zij, ik bedoel dat een stukje irrationele westerse cultuur wordt beëindigd met de wapenen van het westerse denken zelf. De Nederlandse wet zelf wordt gebruikt om de Nederlandse cultuur (in hun ogen) op te schonen. Kijk daarover ook hier, onder het kopje 'Twee denkwijzen'.

Men zou misschien zelfs kunnen verdedigen dat zij zich aan onze Nederlandse en westerse cultuur aan het aanpassen zijn. En met succes want tegenover die vier VN rapporteurs lijkt me zwarte piet geen enkele overlevingskans te hebben. Een van hen is Hongaars, de anderen zijn leden van niet westerse culturen. Alle vier voorzien van titels van universitaire scholing in rationeel en wetenschappelijk denken. Vooral in mensenrechten met specialismen in de rechten van minderheden. Hier zien we hoe op universeel of globaal niveau hetzelfde gebeurd. Het rationele, moderne verlichtingsdenken verslaat het mythische, symbolische en gevoelsmatige denken. Zie hiervoor mijn vorige opstellen.

Bij mij wint nu meer en meer de gedachte dat die nieuwe Nederlanders hier zijn om van onze westerse cultuur te leren. Zij incorporeren nu die westerse manier van denken en doen. Wij offeren daarvoor een traditie waar we met pijn, miskenning, gekwetst en beledigd zijn afscheid van nemen. 'Net goed, voelen die blanke koude kikkers ook eens hoe dat is'.... Ondertussen worden die niet-westerse culturen steeds moderner en verlichter in de rationele westerse betekenis van het woord.

Du Dunkelheit aus wir ich stamme

Zwart is een kleur die veel oproept bij mensen. In feite doet iedere kleur dat. Iedere kleur betekent iets voor mensen. Bijvoorbeeld rood is de kleur van passie en van leven, wit staat voor licht en reinheid. Zwart is de kleur die voor negativiteiten staat als haat en vijandschap, woede en verdriet. Het staat ook voor rouw. Zwart kan ook voor donkerte of duisternis staan, voor nacht maar ook voor macht. Een kosmisch zwart gat slorpt alle leven op, inclusief het licht.

Interessant is dat niet alleen wit maar ook zwart als kleur voor religieuze kleding voorkomt. We kennen broeders, paters, nonnen en priesters in het zwart. Zwart is de kleur die helpt bij jezelf te blijven en je af te zonderen van bepaalde maatschappelijke en sociale activiteiten. Bij de mohammedanen zijn het de burgervrouwen die in het zwart gekleed gaan, het zondert ze af en zet ze apart. Hun uitleg is echter dat het gaat om het bewaren van zuiverheid en maagdelijkheid. Een argument dat de geestelijke en religieuze stand ook gebruikt. Alleen zijn het bij de mohammedanen gewoon burgervrouwen. Geestelijk en religieus leven is daar niet apart georganiseerd.

Voor mij is zwart een deur naar donkerte en duisternis. Duisternis als het onbekende, als een niets. Het viel me bij ontspanningsoefeningen met gesloten ogen op dat ik dan nooit ‘niets ‘ zag. Ik zie met gesloten ogen altijd wel wat, bepaalde vage kleuren en vormen die donker en duister blijven. Met gesloten ogen niets zien is meer een wijze van uitdrukken waarmee je aangeeft niets te zien van wat je met geopende ogen wel kan zien. Doe ik een oogontspanningsoefening door mijn handpalmen over mijn ogen te brengen dan zijn er momenten dat ik diep zwart zie. Pikzwart of gitzwart zijn dan de termen die ik daar voor gebruik. Na een korte tijd verschijnen er dan weer allerlei kleuren en vormen. Hoewel dat kleurenspel ook interessant en mooi is vind ik dat verdwijnen van dat pure zwart toch altijd een beetje jammer. Ik hou van dat zwart. Het geeft een sensatie van diepte, stilte en van een aanwezigheid die de beleving van ontzag meebrengt.

Ooit zag ik het zwarte vierkant van Malevich, weliswaar op een kaart maar toch. Verder inzoomend op zwart maakte het op mij een diepe indruk. Het gaf mij toegang tot een kwaliteit van absoluutheid, van diepte en van volheid, van de ontzagwekkendheid van een oer iets. Soms beleefde ik er een mengeling in van vrede en macht tegelijk. Lees meer over zwart hier black latifa.

Zwarte piet en de zwarte latifa

Het is nota bene een niet westerse cultuur die ons deze diepere betekenis van kleuren en van dit onderhavige zwart op weg helpt. In de soefi bewegingen binnen de islamitische cultuur kent men het werken met de lataïf. Lataïf is het meervoud van Latifa. Het is vaak een meisjesnaam, soms ook een jongensnaam. Het betekent dan aardig en lieflijk. In huidige scholen van persoonlijke en geestelijke ontwikkeling die zich laten inspireren door deze oude leer van de soefies betekent het een subtiele, milde en verfijnde substantie. Het beleven ervan wordt gezien als het begin van het bewust worden van essentie. De lataïfkleuren staan tot essentie zoals de geur van een bloem tot de bloem zelf. Wat is dan de bloem, de essentie waar zwart ons toe kan leiden? Die essentiële kwaliteit is die van absolute zijnheid, stilte en vrede.

Voordat je aan het beleven van die diepe stilte en pure zijnheid bent toegekomen valt er werk te doen. Wanneer je onderzoek doet naar je eigen belevingen van zwart kom je waarschijnlijk eerst allerlei negatieve en angstige ervaringen en betekenissen tegen. De waarde van het behoud van zwart is er in gelegen dat je hier doorheengaande komt bij een oerbeginsel en last but not least bij het oplossen van de tegenstelling van zwart en wit. Je moet dan natuurlijk niet bij de buitenkant blijven.

Het gaat uiteindelijk om een ontmaskering van de dualitieit van zwart tegeover wit. Zwart staat symbool voor duisternis, het is de latifa van duisternis de oerbron van alles, zelfs van licht. Dit is wat mij het meest aanspreekt; dat duisternis de moeder van licht is.Lees meer over 'Duisternis, moeder van licht', HIER

Bijzonder jammer dat zwart(e piet) verdwijnt uit onze cultuur omdat daarmee de maatschappelijk culturele vertegenwoordiging van deze dualiteit en de opdracht/uitdaging daar doorheen te gaan wordt weggesneden. Men blijft steken bij de angstige en negatieve aanklevingen er van, het kind wordt met het badwater weggegooid. Liever is men politiek correct bezig en wuift argumenten als deze weg met de gemakkelijke toevoegingen van wollig en esoterisch, zo althans is mijn inschatting

En nu neem ik me serieus voor om me niet meer met deze discussie te bemoeien.

zaterdag 19 oktober 2013

Zwarte piet verdedigd (4)

Op 15 Oktober stond het onderwerp zwarte piet op het programma van DWDD omdat enkele dagen later een hoorzitting zou plaatsvinden te Amsterdam. Een en twintig mensen hadden bezwaar aangetekend tegen de intocht van sinterklaas omdat het een heel volksdeel van Amsterdam zou beledigen. Interessant want Amsterdam is de hoofdstad van Nederland, zeker ook de culturele hoofdstad van Nederland. Wat zal de stad doen? Het progressieve voorbeeld zijn en een voortrekkersrol vervullen bij deze Nederlandse cultuurverandering, en zo ja, hoe? Spannend en interessant vind ik dat.

Mathijs van Nieuwkerk had Prem Radhakishun als gast uitgenodigd. Voor hem staat 100 procent vast dat het een kolonialistisch feest is. Hij vind het kwetsend en beledigend en vindt ook dat kinderen op deze manier misleid worden en een racistische conditionering meekrijgen. Daar heeft hij en zijn kinderen en andere huidskleurgenoten last van. Dat die kinderen racistisch beïnvloed werden bewees hij ook met een zwarte piet regel uit een liedje; ….’want al ben ik zwart als roet ik meen het toch goed’…. Zie je wel: ‘al ben ik zwart als roet’, dat je het dan toch nog goed kan bedoelen, dat zegt toch alles al! Ja, als je door de bril van je overgeërfd slavenslachtofferschap kijkt kom je natuurlijk tot die conclusie. Zeker als je die zin ook nog in de context van een racistische strijd plaatst.

Ik heb die zin nooit op die manier begrepen. Zwarte piet heb ik ook nooit als een slaaf of als een neger gezien met sinterklaas als een blanke baas over het zwarte ras. Eigenlijk vind ik dit zware, beledigende, kwetsende en vooral ook misleidende uitspraken van Prem, Gario en kornuiten. Er zit naar mijn gevoel zelfs een positieve betekenis in die genoemde zin. Het verwijst namelijk naar een goede inborst in een anderzijds zo schrikwekkend en angst inboezemende zwarte piet. Zwarte piet is een andere en jongere aankleding van het archetype zwart dan voorheen toen het een duivel (krampus) was. Nu zie je meer een soort van yang-yin polariteit verschijnen waar het goede witte in het hart (yin) van het zwarte (yang) naar voren gebracht wordt. Een visie die in een discussie met Prem natuurlijk geen enkele kans maakt, als die überhaupt al in zijn bijzijn ten gehore gebracht zou kunnen worden.

Over de vergelijkingen met Black face die ik in mijn vorige opstel van 15 Oktober noemde wil ik nog iets meer zeggen. Ik denk dat het inderdaad zo is dat in de 19de en 20ste eeuw zwarte piet een letterlijke fysieke aankleding kreeg die geïnspireerd was op afrikanen. Maar ook kreeg hij psychologisch een andere structuur. Wat betreft gedrag kan ik namelijk moeilijk een gelijkenis vinden tussen dat van negerslaven en zwarte piet. Zwarte piet toont alles behalve een slaafs gedrag. Zwarte piet wordt wel net als black face op vergelijkbare wijze naar afrikanen gemodelleerd. Maar net zoals met die zin in dat liedje, ik zie er eerder een positieve ontwikkeling in dan een negatieve zoals het belachelijk maken in Amerika van negers met black face optredens. Maar wat ik beleef en voel of vind is niet belangrijk volgens de racisme roepers en mensen zoals Vuysje volgens wie ik me eerst moet inleven in hun gevoelens, beleving en mening. Daarna moet ik dan mijn cultuur en traditie gaan hervormen naar de luimen van hun geconditioneerde waarneming. Mijn eerlijke echte gevoel is nu ondertussen; jullie kunnen het dak op.

Transformaties in zwart

Ik denk dat de transformatie van krampus, schrikgeest of duivel in een Afrikaans figuur samenhangt met de romantische ‘terug naar de natuur’ reactie in europa op de rationalisering van de verlichting. De eigen natuur, het onbesuisde, levendige, ongedisciplineerde, vitale en krachtige en vooral ook het stoute werd enerzijds door religieuze geboden onderdrukt, anderzijds nu ook door de ratio, het naar bewijzen en verklaring zoekende verstand. Dat wat onderdrukt wordt komt altijd elders weer op. In dit geval in de vorm van een positieve projectie naar niet rationele, niet westerse culturen. Er ontstond een hang naar het oosten, een idealisering van de indiaan. Zwarte piet werd in Afrikaanse verschijning het vehikel van de onderdrukte oerkracht in de westerse mens. Levendig, vitaal, vrolijk, primair, ondeugend enz. Het negatieve angstige en schrikwekkende is steeds meer verdwenen.

Op zich is dit opmerkelijk. De polariteit is hiermee namelijk ook aan het verdwijnen. De elementen van de initiatierite, ontgroening, het testen van moed en angst zijn aan het verdwijnen. Het spannende angstige is zelden nog terug te vinden. Ook het sinterklaasfeest lijkt aan de algemene feminiseringsgolf in de Europese cultuur onderhevig.

Wat ik een positieve verrassing vond in bevengenoemd programma was het optreden van zijn opponent in de discussie. Een broer van Piet Römer, welke laatste altijd de hoofdpiet-rol speelde bij de nationale sinterklaas intocht. Deze broer was daar vanwege zijn rol in de organisatie van het sinterklaasfeest. Hij begreep aan de ene kant de moeilijkheden van het Nederlandse zwarte bevolkingsdeel maar wou aan de praktijk toch niets veranderen. Geen correctief water in de wijn. Hij nodigde Radhakrishun uit om eens een kijkje te komen nemen bij de voorbereidingen, het schminken en aankleden enz. van het feest, om de goede sfeer daar eens te komen proeven. Dat zou inderdaad een goede realiteits-check kunnen zijn. Angstige fantasieën over witte kinderen die ruzie maken wie zich wel of niet zwart mag maken ‘Om die zwarte mensen nou eens lekker laag, slaafs en minderwaardig neer te zetten voor de gehele natie, zodat we weer voor een jaar weten hoe het zit met blanken en zwarten in dit land’ kunnen dan naar het land der fantasieën gestuurd worden.

Zelf ben ik in mijn lagere schooltijd ooit slechts betrokken geweest bij het vervaardigen van zwarte pieten pakken. Als pasjongen. Ik heb het nooit tot zwarte piet geschopt. Er werden enkele jongens gevraagd om beschikbaar te zijn bij het naaien van de pakken om ze te passen. Dat gebeurde bij de ouders van de enige zwarte jongen op school vóór er indische jongens kwamen. Het was een Antilliaanse jongen die geadopteerd was door blanke ouders. Deze adoptie moeder naaide samen met vriendinnen de zwartepieten pakken. Ergens moet ik nog een foto hebben van enkele ongeschminkte witte en een zwarte jongen in die pakken die nu klaar waren voor gebruik. Tussendoor speelden we in dat huis en de tuin en werd er flink boe geroepen en schrik aangejaagd. Volgens het gedachtegoed van de racismeroepers zal mijn toenmalige klasgenootje wel heel wat therapie nodig hebben om deze racistische conditioneringen te verwerken.

Later op die avond keek ik naar Pauw en Witteman. Daar was Robert Vuysje samen met zijn voormalige lagere schoolvriendje, een behoorlijk donkere Surinamer die beslist heel wat zwarte piet geroep naar zich toe gehad moet hebben denk ik zo. Hij vond dat de Nederlandse kinderen in de klas sinterklaas hadden om zich mee te identificeren maar hij zelf had slechts zwarte piet om zich mee te identificeren. Dat de Nederlandse kinderen zich voornamelijk met zwarte piet identificeren is hem kennelijk nooit opgevallen. Ze maken bijna ruzie om in aanmerking te komen voor de populaire zwarte pieten rol. Vuysje denkt er een slag anders over dan Radhakrishun. De laatste gaat in op de essentie die hij fout vindt. Vuysje vind dat Nederlanders niet van zichzelf uit moeten gaan bij het vieren van sinterklaas maar moeten denken aan hoe de zwarten het beleven. Meeleven met en aanpassen aan de ander. Geven en nemen van beide kanten is het motto in multiculti en policor Nederland. Wit Nederland geeft zwarte piet op en gaat over op kleurenpieten. Zwart Nederland geeft haar kritiek op. Dat is zo ongeveer de deal dan begrijp ik.

Zwarte piet of niet

Nee dan de Nederlandse overheid. Misschien dat die dit immateriële cultuurgoed wil beschermen? Dat had u gedacht. Het blijkt dat Nederland aan de UNESCO heeft laten weten het sinterklaasfeest helemaal niet op een immateriële cultuurgoed lijst te willen. Een groep van vier VN rapporteurs (over mensenrechten, culturele rechten, minderhedenrechten en racisme) heeft op 17 Januari jl. aan de Nederlandse regering laten weten:

“dat ze informatie hadden gekregen dat de traditie van sinterklaas in de kern racistisch is en dat het beeld van afrikanen als tweederangs burgers wordt bevestigd door de “domkop en knecht” zwarte piet.”

Eind November bespreken deze vier of ze het feest in de kern racistisch vinden of niet. Mijn eerdere gevoel van ’spannend en interessant’ veranderd nu in sombere voorgevoelens.

Het feest heeft hét niet meer als zwarte piet wordt vervangen door een stelletje leukerds zoals bijvoorbeeld een muziekpiet, danspiet, keukenpiet enz. enz. Allerlei pieten worden ten tonele gevoerd als er maar geen zwarte piet bij zit. Yin zonder yang, dat wordt niks.

Zonder zwarte piet geen sinterklaas.

De vorm mag van mij veranderen, dat gaat heus gebeuren en gebeurd al. Ik heb ook aangetoond dat die veranderingen op organische manier door de tijd heen plaats vinden. Men moet zijn handen af houden van dit proces, zeker de VN die culturele rechten zegt te willen beschermen.

In ieder geval: Zwart moet blijven.

Hierna wil ik nog een opstel schrijven over de diepere en positieve betekenis van de kleur zwart.

dinsdag 15 oktober 2013

Zwarte piet (3)

Niet alleen voor zwarte piet maar voor de hele traditie van het ‘sinterklaas en zwarte piet spelen’ geldt dat het een symbolisch, gevoelsmatig en niet-rationeel gebeuren is. Misschien te vergelijken met carnaval, hoewel dat nooit in heel Nederland is doorgedrongen. Met carnaval wordt de sleutel van de stad door de burgemeester aan prins carnaval overgedragen die nu voor 3 dagen er voor mag zorgen dat het leven niet zo gecontroleerd rigide, zo zakelijk en rationeel hoeft te zijn. Zo ver heeft het sinterklaasfeest het nooit gebracht. Misschien is sinterklaas van een hogere orde en heeft hij geen sleutel van de burgemeester nodig?

Het sinterklaasfeest is van deze twee het feest dat misschien het meeste ‘het in beelden schouwende denken’ aanspreekt. Waarschijnlijk is het mede daarom een kinderfeest. Volwassenen kunnen daarbij dan, min of meer stiekem emotioneel en kinderlijk meegenieten. Het appelleert aan een geest die voeling heeft met zinnebeelden die vaak teruggaan op oude mythen, symbolen en archetypen.

Twee denkwijzen

We kunnen twee soorten van denken onderscheiden. Een, het logische-rationele denken met zijn abstracte begrippen, logica, formules, wetmatigheden, kort gezegd het moderne wetenschappelijk georiënteerde denken. Twee, het mythologische aanschouwelijke denken, de oerbeelden, archetypen, die worden niet door de individuen bedacht maar komen voort uit het oeroude bezit van een volk, een volksgroep of van de hele mensheid. Het sinterklaasfeest schaar ik onder deze laatste manier van denken.

In het proces van confrontatie en integratie van verschillende culturen in Nederland vind ik het opmerkelijk dat nieuwe- en oud Nederlandse racisme roepers zich beroepen op het moderne logisch-rationele denken, terwijl in deze humanistisch progressieve kringen altijd beweert wordt dat we van die nieuwe culturen zo veel kunnen leren. Als je dan vraagt, ‘wat dan bijvoorbeeld?‘ is het antwoord bijna altijd dat zij ons helpen bij het leren los komen van ons rationele, verstandelijke en wetenschappelijk bewijsvoerende westerse denken. Daarin zijn wij blanke Nederlanders doorgeschoten en van hen kunnen wij leren datgene weer terug te vinden wat we kwijt zijn geraakt in onze eenzijdige geestelijke denkontwikkeling. Namelijk het gevoel, het niet-rationele, het symbolische beelddenken, intuïtie, het hart enz.

Wat we nu zien is dat deze racisme roepers zich daar zelf helemaal niet aan houden. Ze doen precies het tegenovergestelde. In dienst van reactieve emoties en onverwerkt verleden worden rationele en historische redenen gebruikt om een van de laatste stukjes niet-rationaliteit uit de Nederlandse cultuur af te schaffen. Die intentie voel ik tenminste aan in een uiting van activist Gario:

“Mensen die pertinent weigeren dat op te brengen horen daarvoor gestraft te worden”.
Hier wordt een maatschappelijke discussie in de sfeer van weigeren en straffen geplaatst. Of zijn we hier getuige van een ongewilde, naïeve en onbedoelde leergang over; hoe schep je wit racisme?

Waarom geen regenboog pieten

Je zou sinterklaas als het witte licht kunnen zien dat in een spectrum van zeven kleuren uiteenvalt. Sinterklaas met zeven pieten bijvoorbeeld, blauwe piet, rode piet, groene piet enz. Of pieten, die ieder gekleed gaan in alle of enkele regenboog kleuren. Een kleurrijk bedenksel maar een bedenksel. Wat ik vooral zal missen is zwart. De polariteit van wit en zwart. Zwart moet blijven want zwart is een projectiescherm voor negativiteit en vooral ook voor angsten. De vroegste uitgaves van angstprojecties zijn de moeras geesten die nikken of nixen genoemd werden. Later werd de grote tegenstander of de duivel als zwart gevoeld en gezien. Negatieve gevoelens, ervaringen en angsten worden in zwarte of duistere figuren verbeeld. Positieve gevoelens en ervaringen werden en worden in wit of licht verbeeld.

Dit is een probleem, een algemeen probleem voor alle mensen van alle kleuren. Witte mensen die voor het eerst zwarte mensen zagen schrokken en noemden hen nikken, nixen (misschien vandaar later het woord nikker?) vanuit hun eigen conditionering. Gekleurde en zwarte mensen die voor het eerst blanke mensen zagen hielden hen voor goede geesten of engelen uit de hemel. De zwarten zijn dus de pisang is de voor de hand liggende conclusie. Hier komen we nooit uit tenzij we ophouden ons met onze huidskleur te identificeren. Dat is gemakkelijker gezegd dan gedaan. Dat zijn processen die levens lang duren. Hier op verder ingaan zou een hele nieuwe reeks aan artikelen vergen. Dat past hier nu niet.

De regenboogpiet is een rationeel oplossingsgericht bedenksel, het is reactief, het komt totaal niet voort “uit het oer oude bezit van een volk, of volksgroep” zoals hierboven beschreven. Het heeft geen enkele doorleefde inhoud. Men geloofd dat het sinterklaas feest door iemand bedacht is en gaat nu zelf iets nieuws bedenken. Men gaat quasi wetenschappelijk en –historisch discussiëren over een boek van Schenkman uit 1850 om te bewijzen dat zwarte piet eigenlijk gebaseerd is op een zwarte slaaf van een witte baas, en sinterklaas dus als slavenmeester kan worden beschouwd. Het Surinaams/Antilliaanse smaldeel van de racisme roepers blijkt zich zo zeer te identificeren met hun Amerikaanse huidskleurgenoten dat ze zwarte piet vergelijken met de black face figuur uit de minstrel shows. Dit speelde in ongeveer dezelfde tijd dat Schenkmans boek verscheen. Dat de daarin daadwerkelijk gepraktiseerde spotternij met negerslaven niet te vergelijken valt met de rol van de Nederlandse piet bij sinterklaas lijken ze niet op te merken. Men identificeert zich graag met topland nr. 1 van de wereld en dan met het betere deel, het zwarte deel daarvan. Hoef je ook niet te kijken naar je eventuele Nederlandse slavenhouders bloed. Daarover zo direct. Van half November tot 6 December voelen zij zichzelf als de zwarte slaaf/knecht, zoals grootouders of overgrootouders en voelen zich gekwetst.

Ik heb hier nog een opmerking over de wijze van discussiëren. Er wordt namelijk door hen die zich gediscrimineerd voelen gepoogd om te bepalen wat de sinterklaas vierende Nederlanders zouden voelen en bedoelen. Zij beweren beter te weten wat er bedoeld wordt dan de sinterklaas vierders zelf. Uitleggen wat je dan wel beleefd en bedoeld wordt verworpen. Ja, maar ik bedoel dit, zegt de blanke. Ja, maar ik voel dat, zegt de kleurling en daarom moet je er mee ophouden. Het beeld van de witte Nederlander die eigenlijk een racist is wordt vastgehouden, wat er ook uitgelegd wordt. Hun gekwetste gevoelens moeten bepalend zijn, niet de gevoelens en bedoelingen van de sinterklaasvierders.

Slavernij en afkomst

Dat sinterklaas een rol is die net zo goed door een zwarte Nederlander kan worden gespeeld door zich wit te schminken is blijkbaar helemaal ‘uit den boze’. Wie weet heeft dat te maken met het Nederlandse slavenhoudersbloed in de aderen van menige gekleurde Nederlander. Men identificeert zich liever met de Afrikaanse bloedlijn dan met de Nederlandse bloedlijn.

Hier ligt inderdaad een groot probleem voor iedereen die van gemengd bloed is. Ik ben bruin, ik ben een zwarte, ik heb ongewild slavenmeester bloed in mij. Daar wil ik me niet mee identificeren, ik ben erf-slachtoffer van misbruik, verkrachting, vernedering, slavernij en racisme. Ik distantieer me van ‘dat’ blanke bloed in mij. Dit is heel begrijpelijk. Hier staat men tegenover een groot werkveld aan verwerking en tot verhouding komen met het eigen blank en zwart verleden. Het is ook begrijpelijk en logisch dat dubbel- en gemengdbloedigen ‘het beste uit twee culturen’ in zich willen verenigen, integreren en uitdragen. Alleen wat gebeurd er dan met het slechte uit die twee culturen, vraag ik me dan af. Met andere woorden, wat gebeurd er met zwart? Als dat wordt verworpen, veroordeeld of ontkent zal het met die vereniging, met die integratie van die culturen niet lukken. Verwerping, onderdrukking, ontkenning enz. liggen ten grondslag aan projectie. Het is begrijpelijk dat projecties worden gericht op de blanke, vanwege zijn verleden als slavenhaler en slavenhouder. De zelfidentificatie is dan met de onschuldige Afrikaan die slachtoffer is. Dan wordt van de weeromstuit blank slecht en zwart goed.

We weten echter dat slaven roven en slavenhandel niet een specifieke blanke uitvinding is. Het is een fout van westerlingen en de westerse cultuur geweest om er een aantal eeuwen aan mee te doen. Zelf waren ze de stadia van lijfeigenschap, horigheid en knechtschap aan het ontgroeien. Er begon verlichting te dagen. Vanwege hun technische voorsprong en mogelijkheden kon slavenhandel tot ongekende grootheid uitgroeien. Hoewel aan de andere kant de grootte van de islamitische en Afrikaanse slavenhandel onderbelicht blijft. Een technische voorsprong roept op tot meer verantwoordelijkheid. Het zijn dan ook de westerse culturen geweest die slavernij bij wet afschaften en het tot een universele mensenrechtenschending maakten. Afrikaanse, aziatische en islamitische culturen doen daar tot op de dag van vandaag slechts ambivalent aan mee. Waar het om gaat is dat ook zwarte mensen hun intrinsieke neiging tot het slechte (naast neiging tot het goede) in casu tot racisme en slavenhandel moeten erkennen. Ieder persoonlijk voor zich, anders komen we hier nooit uit. Er bestaat geen onschuldige bloedlijn naast een schuldige bloedlijn. Dat zou een vorm van racisme zijn. Een ieder kan in deze val trappen, tot welke kleur, ras of cultuur men ook behoort.

Zwarte piet en blanke slavernij

Laat ik nog een knuppel in het racisme discussie hok gooien. In het sinterklaas en zijn knecht verhaal kan je lijnen zien van een hoofdpiet. Als je echt zo stout bent geweest dat sinterklaas er ook niks meer aan kan doen, dwz. als vergeving niet meer helpt, dan ga je de zak in. Je wordt dan meegenomen naar Spanje. Vreselijk angstig, god weet wat er met je gaat gebeuren. Welke angst zou aan deze verbeelding ten grondslag kunnen liggen? Wellicht de angst meegenomen te worden als slaaf. Ik vermoed dat deze hoofdpiet staat voor een moor, (Lees ook Chris Develing hierover.) een Berber of Arabier als baas van zwarte negerslaven. Iets wat west Europeanen op hun kruistochten hadden meegemaakt. Niet alleen dat. Noord-Afrikaanse mohammedanen die Spanje bezet hadden stonden ook bekend om het roven van liefst blanke vrouwen en kinderen voor de slavenhandel. Oost, en zuid oost europa noemen we de Slavische landen. Waarom? Dat waren de oogstvelden voor slavenhalers. Wie haalden daar slaven, de west europeanen? Nee, daar waren het toen de turken. In beide gevallen waren het mensen uit noord Afrika en het midden oosten die het slavendom in hun cultuur hadden. Later waarden de verhalen door Europa over de janitsaren. Dat waren elite troepen bestaande uit soldaten die als jonge jongens uit christengezinnen als bloedbelasting moesten worden afgestaan aan de turken.

Zwarte piet getuigd op deze manier dus niet van racisme en slavernij door de blanke. Het verteld eerder het verhaal van de angst van blanken om tot slaaf gemaakt te worden door de (zwart)moor als slavenhouder, net als het lot van de zwarte negerslaven uit dieper Afrika.

vrijdag 11 oktober 2013

Sinterklaas (2)

De sint als kwetsing

Niet alleen zwarte piet maar ook sinterklaas kan kwetsend gevonden worden. Sinterklaas kan zelfs ook als racistisch beleefd worden.

Mohammedanen voelen zich gekwetst door het moeten aanzien van een kruis op de mijter van de sint. Ouders stellen hun kind daaraan bloot door ze naar een niet islamitische school te sturen waar sinterklaas gevierd wordt. Hetzelfde ondervinden ze als er kruisen aan de muur hangen, dit is afgoderij en haram, verboden voor ze. Omdat hier vrijheid van godsdienst heerst eisen ze gevrijwaard te blijven van voor hun verboden uitzichten. Weer andere mohammedanen zijn gekwetst omdat ze bij het zien van een kruis herinnert worden aan de vernedering van de kruistochten van ongeveer 8 eeuwen geleden. Dat dit een militaire les was die de christenen geleerd hadden van hun eigen heilige oorlog tactieken (jihad) mag bij hen natuurlijk geen enkele rol spelen.

Overigens interessant dat sinterklaas een kruis op zijn mijter heeft. Geen enkele bisschop heeft een kruis op zijn mijter, ook de paus niet. Waarom hij dan wel? Misschien om de sint te kerstenen, te christianiseren. Zo’n kruisstempel op zijn hoofd moest misschien elke gedachte van zijn heidense wodan oorsprong wegnemen? Wodan reed op zijn paard door de hemel. Mohammed op een zeker moment trouwens ook, maar die werd niet gekerstend. Wodan wel. Hij werd door de christenen celibatair gekleed op een ruin, een gecastreerd paard gezet. Dat zou mohammed zich natuurlijk nooit laten overkomen, en gelijk heeft hij. Wodans twee zwarte raven die bij rookgaten en later op schoorstenen zaten te luisteren wat zich binnen afspeelde werden niet in de sinterklaas mythe opgenomen. Dit thema komt wel weer terug bij de activiteiten van zwarte piet.

Hoe evolueren mythes, legendes en sprookjes? Hoe werkt het collectieve onbewuste door in verhalen. Gezien de vele vaak tegenstrijdige theorieën over de betekenissen en de ontwikkelingen van deze verhalen moet het zich mijns inziens grotendeels op onbewust gebied afspelen. Voor mij is het sinterklaas verhaal een niet-fysiek cultuurbezit. Interessant om te zien hoe het nu veranderen gaat. Waar ik me tegen verzet is dat er van buitenaf dwang tot verandering wordt uitgeoefend, zoals verschillende groepen nieuwe Nederlanders dat willen. Daarnaast lijkt het bestaan van mythen, legendes en sprookjes af te kalven door de nieuwe communicatiemiddelen. Wie verteld er nog een verhaal, wie luistert nog graag naar vertellingen? Maar om nou in het zicht van dit wellicht definitieve einde van sprookjes, verhalen en volksfeesten die dwingelanden met hun scheve theorieën maar hun zin te geven ‘omdat het toch ten einde loopt’, dat gaat mij te ver. Aan alles komt een eind, en alles verandert maar ik ben wel voor een natuurlijk levenseinde. Niet in het minst voor het gezonde ontstaan en groei van het nieuwe.

Sinterklaas als uiting van racisme

Bovendien lijkt het me heel slecht voor een volk en cultuur om die haar onbewuste wortels te ontnemen. Daar hebben we in het verleden vreselijke gevolgen van ondervonden, het is een van de sterkste voorwaarden voor het doen ontstaan van echt racisme. Natuurlijk mogen mensen vinden en beweren dat de Nederlandse volksziel intrinsiek racistisch is (zie je wel BEWIJS!! , kijk maar naar sinterklaas en zwarte piet) want het hoort bij diezelfde volksziel dat je dat mag vinden en zeggen.

Maar als na een hoorzitting de gemeente Amsterdam gaat beslissen om sinterklaas zonder zwarte piet te laten verwelkomen gaat mij dat te ver. Waarom? Omdat het gebeurd op verkeerde gronden. Zwarte piet is essentieel tegenover en naast sinterklaas. Dat dit essentiële deel er uit gehaald zou worden op grond van vermeend Nederlands racisme is hetgeen wat ik vrees. De gekwetsten en de weinig begrijpende nieuwe Nederlanders hebben dan gewonnen. Ze hopen dat de autochtone Nederlanders in de toekomst over zichzelf en hun verleden zullen spreken in de trant van: ‘vroeger, toen we nog dat racistische sinterklaas vierden’ weet je wel, ha ha ha'.

Ik verdedig hier niet dat Nederlanders geen racisme kennen, of niet hebben meegedaan aan racisme en slavernij. Mijn punt is dat het sint en piet verhaal en traditie in de kern niet racistisch is. Het is een mythe en een volksverhaal en een volkstraditie. Ze zijn symbolen. Symbolen van goed en slecht van god en duivel.

Alle volkeren van alle culturen en huidskleuren hebben altijd wit met goed en hoger geassocieerd. Dat lijkt mij zo basaal dat het welhaast bio-psychologisch in onze genen moet vastliggen. Een universeel gegeven dus. Zo wordt, zonder onderscheid van ras, kleur en cultuur door ieder mens van nature zwart geassocieerd met slecht en met lager. Als je daar tegen bent moet je gaan protesteren bij de heer der schepping dan wel bij (de evolutie van) het leven, al naar gelang je geloof of wereldbeschouwing. Dat zal niets uithalen. Bovendien was dit ook al zo toen er nog geen blanke mensen waren. Die zijn er relatief nog maar kort, de andere kleuren bestaan al veel langer. Er zijn naïevelingen die werkelijk geloven dat het ontstaan van het blanke ras de oorzaak en de reden van racisme is. Dat het verdwijnen van het blanke ras hier een oplossing zou bieden. Maar misschien mogen we wel aannemen dat dit probleem pregnanter naar voren gekomen is sinds er blanke mensen bestaan.

Duidelijk is dat alleen verder kijken dan de huid dik is hier een oplossing biedt. Eigenlijk gelooft iedereen dit ook wel, het lukt alleen niet. Daarom is het goed het probleem nader te bekijken.

Sinterklaas als racist

Sinterklaas is wit, een goed en een heilig man, een heilig mens. Hij is goedaardig, alwetend, is wijs, barmhartig en vergevingsgezind. Hij is een symbool voor het beste in de mens, in ieder mens, alweer ongeacht kleur en afkomst. Hij is een soort positieve tegenhanger van ons opgelegd geweten, ons super-ego, onze innerlijke criticus. Deze innerlijke instantie had natuurlijk ook in een andere gedaante kunnen bestaan. Maar dat is niet zo omdat wat hij aan heeft, al zijn attributen een geschiedenis vertellen van de psychologische ontwikkeling van een volk, van een cultuur rondom die positieve goede instantie in de mens. Die attributen zijn, zijn paard om in de hemel te rijden, Christelijk celibataire kleding en het berijden van een gecastreerde hengst. Hij heeft een kruis op zijn mijter. Hij bezit het boek der boeken, hij heeft een staf enz. en hij heeft een zwarte knecht, het lagere, het slechte, onder zijn beheer. Hij regeert het lagere en stelt het in zijn dienst en gebruikt het ten goede. Hij beheert het met een natuurlijk gemak, zonder autoritair gedrag, dreiging of geweld. Wat hem ook typeert is zijn voorliefde voor gedichten en liedjes. Hij lijkt (of leek?) daar een ambassadeur voor te zijn.

Dat is sinterklaas. Hij is een kinderlijke en volkse uitgave van een positief godsbeeld. Sinterklaas een racist? Hij is bij uitstek degene die je beoordeelt op je daden, je gedrag en je morele en geestelijke houding zonder onderscheid van ras, kleur, milieu, cultuur, geslacht, seksuele geaardheid enz. enz.

Natuurlijk is dit de moderne sinterklaas, de sinterklaas van nu. Honderd jaar geleden zal hij weer anders aangekleed geweest zijn. Met ‘aangekleed’ bedoel ik nu niet alleen zijn stoffelijke kleding maar meer zijn psychologische, geestelijke en morele optuiging. Ik schat in dat hij toen strenger, oordelender en gezaghebbender geweest zal zijn. Ook de geestelijke aankleding veranderd met de tijd, met de cultuur mee. Het geraamte van goed en kwaad waarop het gebaseerd is gaat veel langer mee, dat is als het ware een stukje eeuwiger. De sinterklaas traditie is niet een uitdrukking van intrinsiek Nederlands racisme maar van een omgaan met de levensvragen van goed en kwaad. En dat tegenwoordig op een kinderlijke, spannende en vrolijke manier.

Op oudere afbeeldingen zien we hoe sinterklaas met een zwarte duivel als knecht werd afgebeeld, samen symbool voor goed en kwaad. In de 19de eeuw kreeg hij een andere aankleding die gebaseerd was op het beeld van de moor. Als ik me vroeger vies gemaakt had bij het spelen werd ik een zwartmoortje genoemd. Het had altijd de toon van stout maar goed, het was bestraffend maar men was ook trots op je omdat je zo’n ‘duveltje’ was. Want zo werd je ook wel eens genoemd.

Maar nu zijn we aangeland bij zwarte piet, daarover een volgend stukje. Dit stukje wilde ik beperken tot sinterklaas.

dinsdag 8 oktober 2013

Sinterklaas en zwarte piet (1)

Op 7 Oktober was kunstenaar en zwarte piet activist Quincy Gario te gast bij Pauw en Witteman.

De laatste jaren was ik steeds te laat met het schrijven van een stukje over sint en piet. Vorig jaar nam ik me voor om het dit jaar eens op tijd, dus vóór December te doen. Daar heeft zijn optreden me prima bij geholpen. Vandaar dat hij voor mij een ‘zwarte piet activist’ is. Ik ben nu ruimschoots op tijd.

Hij zei in dat programma o.a. dit:

"Voor mij staat Zwarte Piet voor een koloniale oprisping. Het lijkt alsof we terug willen keren naar de slavernij. Het gaat me niet om de intentie van de mensen, het gaat over de impact. Er zijn zoveel verschillende mensen die gekwetst worden."

Ja, er zijn mensen die zich gekwetst voelen. Ze zeggen dan begrijpelijkerwijs dat ze ‘gekwetst wórden’. Maar is dat zo vraag ik me af. Hij lijkt te denken dat de witte mens met zijn racistische cultuuraspecten daar verantwoordelijk voor is. Het zijn over het algemeen zwarte mensen die zich gekwetst voelen omdat ze sinterklaas en zwarte piet niet los kunnen zien (vaak ook niet willen zien) van het slavernijverleden van hun voorouders. Dat kan zijn maar om die moeilijkheid daarmee dan te onderdrukken en racisme en slavernij te projecteren op witte ouders die hun kindertjes racistisch indoctrineren gaat mij te ver. Daarbij ook nog de Nederlandse cultuur als intrinsiek en essentieel als racistisch te bestempelen al helemaal. Ik denk dat hij (en de zijnen) toch iets anders moet(en) ondernemen om hun identiteit te vinden.

Toch zullen vele witte mensen het wel met zijn redenering eens zijn, getuige een van de reacties die ik zag op nieuws.nl:

“Ik snap al die heftige reacties niet. Zwarte Piet is uiteraard geen racisme, maar het is wel een stereotype "negertje" parodie die anno 2013 gewoon niet meer correct is. Het zal de kinderen speculaas zijn of Piet wit, zwart, blauw of groen is. Waarom houden de volwassenen dan zo krampachtig vast aan dit beeld dat voor veel mensen kwetsend is? Om vooral maar geen afbreuk te doen aan de traditie? We hebben de traditie van het palingtrekken ook (tegen de zin van het volk) afgeschaft zo'n 150 jaar geleden. We slachten geen lammetjes meer met Pasen. Wie ontsteekt er nog een vuur met St. Maarten? Tradities zijn niet zo heilig als Nicolaas zelf. Je mag daar best wat aan veranderen van tijd tot tijd.”

Hier zitten een aantal goede punten in zoals dat tradities best mogen veranderen van tijd tot tijd. Verschillende tradities hebben inderdaad het loodje gelegd, echter sommigen blijven steeds de kop op steken. Maakbaarheid lijkt niet gemakkelijk toe te passen op tradities of het afschaffen daarvan. Waar ik het niet mee eens ben in deze reactie is de veronderstelling dat het voor kindertjes niet zou uitmaken als we een groene, witte of blauwe piet zouden invoeren naast sinterklaas. Waarom houden de volwassenen zo vast aan zwart zo vraagt de reageerder zich af. “Om vooral maar geen afbreuk te doen aan de traditie?”. Ja, klinkt allemaal lekker logisch en verstandig. Ik denk dat zwart toch meer te betekenen heeft dan vasthouden aan een traditie, en iets specifieks betekend wat een groene of blauwe piet niet zou hebben. Zelfs geldt dat m.i. voor zwarte kinderen. Het heeft nl. niets met een zwarte huidskleur te maken. Maar daarover een andere keer.

Intentie en impact

Terug naar die opmerking van Gario. Hij zegt:

“Het gaat me niet om de intentie van de mensen, het gaat over de impact.”

We moeten van hem dus een traditie veranderen vanwege de impact, de kwetsing van een aantal zwarte mensen. Hoe groot is dat aantal? Er zijn toch ook zwarte mensen die sinterklaas vieren waarbij de een zich al of niet wit schminkt en de ander zwart? Die kijken niet door een slavernijbril naar deze traditie, ze doen er aan mee. Maar Gario wil afschaffing of minstens een verandering. Zo niet dan vind hij dit:

"Mensen die pertinent weigeren dat op te brengen horen daarvoor gestraft te worden".

Hij zegt in die zin ook dat het hem niet gaat om de intentie van mensen. Ik betwijfel of het hem niet gaat om de intentie van mensen. En bovendien, wat is zijn intentie? Zijn visie en actie heeft voor mij duidelijk de lading van het beschuldigen van racisme en van koloniaal en slavernij bewustzijn vergoelijken of in stand houden. Sinterklaas is dan de witte slavenhandelaar en zwarte piet de zwarte slaaf, niet slechts de slaaf maar het gaat om de zwarte slaaf. De zwarte slaaf van de witte man. Dit is wat de witte Nederlanders op hun bordje gelegd krijgen. Op zich al een discriminerend uitgangspunt. Want racisme, slavenhandel en slaven houden wordt impliciet als een eigenschap van het witte ras naar voren gebracht. De slavenhandel en slavenhouderij van Afrikanen en de volkeren van het Midden-Oosten wordt volledig genegeerd. De aanname van ‘het witte ras is een racistisch ras, de anderen zijn het onschuldige slachtoffer’ wordt hier gecontinueerd. Alsof er geen zwarte slavenhandelaars en slavenhouders waren, en zelfs nog steeds zijn.

We zijn in principe allemaal even goed en even slecht. Alle mensen zonder onderscheid van ras, kaste, kleur, geloof enz. hebben sporen van racisme en discriminatie in zich of nog beter gezegd, hebben zaden voor racisme en discriminatie in zich.

Hij wil op een totaal verkeerde manier een traditie veranderen. Het gaat mij om zowel de intentie als de impact van zijn denken en handelen. Ik denk dat zijn intentie komt van het zwart wit denken over slavernij. De witte mens is innerlijk zwart(= minder of slecht, want slavenmeester) en de zwarte mens is innerlijk wit (= onschuldig, goed dus eigenlijk beter). Een soort van analyse die het bij veel mensen best wel goed zal doen.

Wat mij betreft moet ieder mens onafhankelijk van zijn huidskleur kijken naar de eigen sporen van racisme, discriminatie enz.

Ik zal hierna nog stukjes wijden aan zowel sinterklaas als aan zwarte piet.

maandag 7 oktober 2013

Linkse Hobby’s.

Ik stuurde laatst een artikel door aan een aantal vrienden. Zie hier. Het is een artikel van Peter Louter. Het begint met serieuze rechtse kritiek op links (of simpelweg van bèta’s op alfa’s ?) maar gaat dan over in satire en wordt bijna absurdistisch. Zie bijvoorbeeld deze quote over zijn voorstel om staatsouderenhuizen op te richten:
“Zo’n staatsouderenhuis wordt geheel zelfvoorzienend. Bejaarden kunnen nog allemaal aardappels schillen, bonen afhalen en koken. De blinde helpt de lamme. Schoonmaken is ook geen punt. Achter de ene rolstoel hang je een natte dweil en daarachter volgt een rolstoel die een droge dweil voorttrekt. Voor de lichamelijke hygiëne wordt een wasstraat ingericht. Gewoon sproeien en droog blazen. Wie echt niet meer tot iets in staat is kan nog altijd wel zingen en zo de arbeidsvitaminen voor anderen verzorgen. Ouderen zullen ons dankbaar zijn, want eindelijk hoeven ze zich niet meer te vervelen of te wachten op bezoek dat zelden komt. Medische zorg dient niet noodzakelijk levensverlengend te zijn. Op een gegeven moment willen de meeste bejaarden gewoon dood. Natuurlijk worden ze gecremeerd, de as is uitstekende kunstmest. Ouderen houden er nu eenmaal van om tot en met het einde nuttig te zijn.”
Dat was even lekker lachen. Ik kreeg van een vriend een mailtje terug met deze zinsnede;
“‘t is me wat met die linkse hobby’s, heb overigens nooit het gevoel gehad uit die ruif te hebben meegegeten/-gegraaid. Jij toch zeker niet lijkt mij.” Groeten xxxxx
Die laatste zin blijft toch wel bij me hangen. Eten uit de linkse ruif, heb ik daar aan meegedaan? Mijn vriend vindt; ‘zeker niet’. Ik ben er zelf niet zo zeker van. Eerder in het artikel zegt Peter Louter over de jeugd, (hij bedoelt de baby boomers waar ik ook bij hoor) dat die:
“….dankzij de inspanningen van hun ouders op universitair en HBO-niveau linkse wetenschappen konden studeren wat hen kwalificeerde voor goedbetaalde stafbaantjes bij de overheid en gesubsidieerde instellingen. Door hun gezamenlijke inspanningen, lobbywerk en de hulp van linkse partijen slaagden die jongens en meisjes erin om de natuurlijke zorg voor hun ouders aan de overheid over te dragen, de rekening bij de belastingbetaler neer te leggen en zo hun schuldgevoel af te kopen.”

Mijn ouders hebben zich na de oorlog zeer ingespannen maar niemand in ons gezin heeft gestudeerd. Toch ben ik in een baan terecht gekomen waar je een HBO opleiding voor gehad moest hebben. Ik ken dus uit ervaring waar Louter op doelt. Inderdaad, verschillende van mijn toenmalige collega’s gingen rond of zelfs voor hun 55ste met pensioen via voor mij onnavolgbare regelingen. Verschillende van hen kochten een huis in Frankrijk en onderhouden nu een huis met zwembad terwijl ze in die tijd antikapitalisten waren en op de CPN, PPR, SP of de PvdA stemden. De vrouwen waren allemaal ‘rode vrouwen’.

Via subsidies die toen al (1979 tot 1987) voor een groot deel uit Europa kwamen werden er allerlei programma’s ontwikkelt en uitgevoerd tot verheffing van het volk. Ook al had ik mijn eigen doelen en mijn eigen werkwijze, ik deed er aan mee het was mijn baan, ik leefde er van. Is dat graaien uit de ruif? Ik weet het niet, wat versta je daar onder. Me verdedigen hoef ik niet. Maar kritisch terugkijken mag wel.

Eerlijk gezegd voel ik me hier heel dubbel over. Ik ben nu tegen dat systeem aan de andere kant heeft het me geholpen en gesteund om mijn dingen te doen in mijn leven en in de maatschappij. Dat had zonder dat systeem niet gekund. Ik herinner me Ayaan Hirsi Ali die het Amerikaanse systeem verdedigde maar in eenzelfde dilemma terecht kwam toen ze Amerikanen er op wees dat datzelfde socialistische systeem van subsidies enz. Theo van Gogh in staat stelde een film te maken waar zij haar zegje in kon doen. Zou ik in Amerika niet hebben kunnen doen wat ik hier kon? Zou Theo van Gogh en Ayaan daar niet hebben kunnen doen wat ze hier deden? Dat zijn meer de vragen die er toe doen denk ik. Een antwoord is moeilijk. Ik zou dan anders opgevoed en geconditioneerd zijn geweest dan nu, maar zou ik mijn ei kwijt gekund hebben of zou ik gefrustreerd door het kapitalistische systeem slechts tot het eten van hamburgers zijn veroordeeld? Ik weet het niet.

Hoe dat ook zij, ik vind het al met al toch beter dat die links-christelijke versie van ´onze lieve vrouwe van de eeuwigdurende bijstand´ uit onze verzorgingsmaatschappij verdwijnt. Dat is echt een orale projectie die links en christelijk samen hebben gematerialiseerd in onze maatschappij. Dat ideaal van kosmisch wereldburgerschap, van één mensheid, gelijke rechten voor iedereen, weg met de grenzen en ‘geen mens is illegaal’, loopt tegen zijn logische en natuurlijke grenzen aan.

Het ideaal van eenheid in verscheidenheid is uit evenwicht. De nadruk ligt op eenheid, de verscheidenheid wordt ontkent, of vermeden. Het niet om kunnen gaan met verschillen kan je niet wegmoffelen door alsmaar meer eenheid te organiseren.

Échte eenheid kan je niet maken of organiseren, die moet ontdekt worden.