zondag 16 juni 2013

De nieuwe religieuze intolerantie 2


Nog een schot voor de boeg voor Nussbaum.


Op 5 April wijdde ik een klein stukje tekst aan dit onderwerp n.a.v. Martha Nussbaums komst naar Nederland. Op 23 Juni zou ik naar haar gaan luisteren in Amsterdam maar door veranderde omstandigheden kan ik daar geen gevolg aan geven.

Toch wil ik er nog wat meer over kwijt ook zonder haar gezien te hebben.

Zoals ik toen ook al uitlegde bedoeld zij met religieuze intolerantie de intolerantie van niet religieuze mensen naar religies en hun gelovigen. Het zou ook de intolerantie van het ene geloof naar het andere kunnen betekenen maar ik heb nergens de indruk gekregen dat ze dat bedoeld. Het lijkt er daarom op dat Nussbaum een soort preek gaat houden voor de parochie van seculiere, multiculturele, humanistische wereldburgers. De leden van die progressieve kerk doen het niet goed genoeg, vooral niet naar de mohammedanen.

Ik zou het niet als een preek voor eigen parochie beschouwen als ze de intolerantie van de religies zelf in haar beschouwingen mee zou nemen. Dit is een vooroordeel van mij natuurlijk dat ik graag had willen checken op de 23ste. Misschien kan ik straks uit verslagen en recensies opmaken dat ik het mis heb.

Tolerantie naar godsdiensten is iets wat humanisten en moderne mensen beoefenen. Vanwege hun geloof in de rede van de mens en hun principes over de vrijheid van meningsuiting en meningsvorming tolereren ze iets wat ze zelf nooit zouden kunnen doen, geloven in een god en op autoriteit van buitenaf iets aannemen.

Intolerantie is iets van godsdiensten zelf. Vooral van de monotheïstische godsdiensten met het oude jodendom voorop. Christendom en islam komen daar uit voort en brengen intolerantie in de praktijk. Dit met de aantekening dat het moderne christendom en jodendom in hun tegenwoordige praktijk behoorlijk door de verlichting gehumaniseerd en gemoderniseerd zijn, daardoor merk je er iets minder van. Daarom valt die intolerantie van het islamitische monotheïsme nu des te meer op.

Wat vraagt Nussbaum eigenlijk van haar onkerkse moderne multiculturele enthousiastelingen? Ze vraagt om tolerantie voor de islam, dat betekent ten slotte toch tolerantie voor intolerantie. Hier zie je hoe het humanisme toch wel degelijk een kind van het christendom genoemd kan worden. Ze spreekt ons er eigenlijk op aan om de ander, zelfs de vijand lief te hebben te hebben en hem de andere wang toe te keren. Jammer dat ik het niet kan meemaken, ze gebruikte immers de term ‘kritische tolerantie’. Dus wie weet moet ik het gaan missen dat ze in gaat op hoe de islam de islamitische culturen voortbrengt die intrinsiek intolerant en zelfs gewelddadig zijn. Intrinsiek, in essentie, in de kern van de islam ligt die intolerantie, de tweedeling en gewelddadigheid opgesloten. Dit heet 'essentialisme', iets wat de filosoof Ramadan indertijd een 'racistic act' noemde. (Essentialism is a racist act, zei hij tegen Ayaan Hirsi Ali
Zou ze dat aandurven?
Misschien bepleit ze tolerantie naar moslims en tegelijkertijd 'kritische tolerantie' naar de islam en haar intolerante, gewelddadige en uitsluitende aspecten?
Misschien bepleit ze respect voor de individuele moslim en roept ze op tot dezelfde kritiek voor de islam als we hier in het westen hebben naar het christendom en jodendom?

Jammer dat ik dat niet mee ga maken.

donderdag 13 juni 2013

Islamafobie: irrationeel, of niet?


Islamofobie is vooroordeel van, haat tegen, of irrationele angst voor moslims. Is deze angst verdedigbaar en wat is de rol van de media in deze haat en angst? Dit zijn vragen die een grote rol spelen in de huidige maatschappij (oa Nederlandse moslims die naar Syrië gaan om te vechten en de vandalisme jegens Moskeen). We willen deze kwesties graag onder de loep nemen met diverse experts met duidelijk eigen - en verschillende visies en het onderwerp benaderen vanuit verschillende hoeken en perspectieven.


Bovenstaande tekst pluk in zojuist van het internet. Het is de wervingstekst voor “Debate on Islamphobia”, georganiseerd door De Balie in Amsterdam.

Ik ontdek ook nu pas dat dit debat gisteren, op 12 Juni plaats gevonden moet hebben. Ik zag echter nog nergens een verslag. Ik kan er dus ook niet meer heen. Misschien maar goed ook. Ik irriteer me nl. meteen al aan die titel.

Een fobie is toch een irrationele angst, of een angst voor iets dat niet reëel is. Is het antwoord dan niet al gegeven, waar moet dan nog over gediscussieerd worden? En als dat wel gebeurd waar zou die discussie dan op uitlopen?

Dan die eerste zin: “Islamofobie is vooroordeel van, haat tegen, of irrationele angst voor moslims”. Moet dat niet zijn "Islamofobie is een vooroordeel tegenover moslims, haat tegen, of irrationele angst voor moslims”

Misschien nog te veel muggenzifterij van mij op taalgebruik. Hoewel, is het niet erg belangrijk om taal goed te gebruiken bij zo'n discussie?
Het belagnrijkste is dat islamofobie inderdaad een irrationele angst is, dat zegt het woord zelf al. Maar het is dus een irrationele angst voor de Islam. Maar de tekst spreekt niet over een angst voor de islam, het gaat over angst, haat en vooroordeel tegenover moslims.

De grote vraag is natuurlijk, is het zo irrationeel en ziekelijk (immers fobie) om bezorgd te zijn over en zelfs angst te hebben voor de islam? Zou het ook een gezonde angst kunnen zijn, zou angst ook een goed signaal kunnen zijn?

Natuurlijk is er altijd dat onderwerp waar de grens ligt tussen de gelovigen en hun geloof, de volgelingen en hun ideologie. En dan vooral waar de verantwoordelijkheid ligt. Met andere woorden, hebben moslims niet de verantwoordelijkheid voor hun geloof en ideologie, voor de ontwikkeling er van? Nee, want het is het onveranderlijke eeuwige woord van allah. En daarmee ligt alles vast. Ik vind dat beangstigend en ik ben niet fobisch of ziek. Ook ben ik daarmee geen rassist, of religieus rassist en bega ik geen misdaad tegen de menselijkheid zoals sommige comitees dat nu in het europees parlement en de verenigde naties erkend willen krijgen.

Ik heb de rationele angst en gezonde angst dat moslims, gelovigen, mohammedanen – hoe je ze ook noemen wilt niets gaan ondernemen om hun heilige boek -en vooral de uitwerkingen daarvan-  kritisch onder de loep te nemen. Laat staan er nieuwe interpretaties aan te geven. Ze hebben dat niet meer gedaan sinds ongeveer 1300 van onze jaartelling. De poorten van de Itjihad zijn sindsdien gesloten zo heet het daar. Dat betekent dat innovatieve, vernieuwende visies niet meer nodig gevonden werden en worden. Men was er uit! En daar blijft men bij!

Het gevolg is dat we getrakteerd worden op een 700 jaar oude ideologie, weliswaar een religieuze ideologie zoals dat in die tijd gewoon was. Er was nog geen scheiding tussen religieus leven en maatschappelijk leven, ook niet in christendom en jodendom. Echter die religieuze context maakt de islam nu in deze tijd tot een totalitaire theocratische ideologie. Het stelt de islam in feite boven de wet. Van mij mag dat in Egypte of Iran, hoewel ik voor de inwoners daar het beste hoop en voor ze bid. De islam is nog steeds geen godsdienst geworden in onze betekenis van het woord. Zo lang ik niets merk van hun itjihad ben ik zeer bezorgd over hoe massa’s nieuwe Nederlanders zichzelf nu en in de toekomst definiëren, en natuurlijk vooral hoe ze hun leven en de maatschappij hier vorm gaan geven. Ik ben niet ziekelijk- of misdadig fobisch maar houdt soms wel mijn hart vast.

Wat ik merk is dat een relatief kleine groep zich openlijk anti westers, anti democratisch presenteert en daarmee soms misdadig ver gaat en dat de grote meerderheid dat stilzwijgend goedkeurt en bij kritiek die groep verdedigt. Men neemt geen verantwoordelijkheid, men kritiseert die groep niet rechtstreeks. Hoogstens klaagt men over de goede naam.

Belangrijker nog is dat er geen kritiek is die zelfreinigend werkt in de islamitische culturen. Geen enkel teken van kritisch onderzoek naar 'hoe is het toch mogelijk dat deze groepen onze heilige tekst op die manier interpreteren', zou er iets in ons heilige boek staan dat daar aanleiding toe geeft? Waarom gebeurd dit. Hoe en waarom gebeurde dit in feite altijd al, al 1400 jaar lang? Nee, helemaal niks van dit alles.

En inderdaad ik ben daarover meer dan bezorgd, ik ben bang voor de toekomst van mijn kinderen en kleinkinderen voor deze ontwikkeling van star vasthouden, van niet durven veranderen, van steeds fanatieker vasthouden aan het oude uit angst voor het nieuwe, uit angst voor het andere. Die ingebakken xenofobie van de islamitische cultuur.