maandag 21 oktober 2013

Zwart (5)

Voordat ik op de diepte van zwart in ga eerst nog een opmerking over het verloop van deze (ondertussen nationale, zelfs internationale) discussie.

Mijn opmerking is dat de ‘anti zwarte pieters’ voornamelijk nieuwe gekleurde Nederlanders zijn gesteund door solidaire blanke autochtonen. Zij opereren met discussies, gebruiken ratio en geschiedenis en ten slotte juridificeert men dit sociaal culturele gebeuren. Men zou natuurlijk kunnen zeggen dat het ons autochtonen leert om ons hart te openen en ‘gevoel te tonen’. Maar dan valt op dat dit vooral in hun richting moet gebeuren. Hoe dit ook zij, ik bedoel dat een stukje irrationele westerse cultuur wordt beëindigd met de wapenen van het westerse denken zelf. De Nederlandse wet zelf wordt gebruikt om de Nederlandse cultuur (in hun ogen) op te schonen. Kijk daarover ook hier, onder het kopje 'Twee denkwijzen'.

Men zou misschien zelfs kunnen verdedigen dat zij zich aan onze Nederlandse en westerse cultuur aan het aanpassen zijn. En met succes want tegenover die vier VN rapporteurs lijkt me zwarte piet geen enkele overlevingskans te hebben. Een van hen is Hongaars, de anderen zijn leden van niet westerse culturen. Alle vier voorzien van titels van universitaire scholing in rationeel en wetenschappelijk denken. Vooral in mensenrechten met specialismen in de rechten van minderheden. Hier zien we hoe op universeel of globaal niveau hetzelfde gebeurd. Het rationele, moderne verlichtingsdenken verslaat het mythische, symbolische en gevoelsmatige denken. Zie hiervoor mijn vorige opstellen.

Bij mij wint nu meer en meer de gedachte dat die nieuwe Nederlanders hier zijn om van onze westerse cultuur te leren. Zij incorporeren nu die westerse manier van denken en doen. Wij offeren daarvoor een traditie waar we met pijn, miskenning, gekwetst en beledigd zijn afscheid van nemen. 'Net goed, voelen die blanke koude kikkers ook eens hoe dat is'.... Ondertussen worden die niet-westerse culturen steeds moderner en verlichter in de rationele westerse betekenis van het woord.

Du Dunkelheit aus wir ich stamme

Zwart is een kleur die veel oproept bij mensen. In feite doet iedere kleur dat. Iedere kleur betekent iets voor mensen. Bijvoorbeeld rood is de kleur van passie en van leven, wit staat voor licht en reinheid. Zwart is de kleur die voor negativiteiten staat als haat en vijandschap, woede en verdriet. Het staat ook voor rouw. Zwart kan ook voor donkerte of duisternis staan, voor nacht maar ook voor macht. Een kosmisch zwart gat slorpt alle leven op, inclusief het licht.

Interessant is dat niet alleen wit maar ook zwart als kleur voor religieuze kleding voorkomt. We kennen broeders, paters, nonnen en priesters in het zwart. Zwart is de kleur die helpt bij jezelf te blijven en je af te zonderen van bepaalde maatschappelijke en sociale activiteiten. Bij de mohammedanen zijn het de burgervrouwen die in het zwart gekleed gaan, het zondert ze af en zet ze apart. Hun uitleg is echter dat het gaat om het bewaren van zuiverheid en maagdelijkheid. Een argument dat de geestelijke en religieuze stand ook gebruikt. Alleen zijn het bij de mohammedanen gewoon burgervrouwen. Geestelijk en religieus leven is daar niet apart georganiseerd.

Voor mij is zwart een deur naar donkerte en duisternis. Duisternis als het onbekende, als een niets. Het viel me bij ontspanningsoefeningen met gesloten ogen op dat ik dan nooit ‘niets ‘ zag. Ik zie met gesloten ogen altijd wel wat, bepaalde vage kleuren en vormen die donker en duister blijven. Met gesloten ogen niets zien is meer een wijze van uitdrukken waarmee je aangeeft niets te zien van wat je met geopende ogen wel kan zien. Doe ik een oogontspanningsoefening door mijn handpalmen over mijn ogen te brengen dan zijn er momenten dat ik diep zwart zie. Pikzwart of gitzwart zijn dan de termen die ik daar voor gebruik. Na een korte tijd verschijnen er dan weer allerlei kleuren en vormen. Hoewel dat kleurenspel ook interessant en mooi is vind ik dat verdwijnen van dat pure zwart toch altijd een beetje jammer. Ik hou van dat zwart. Het geeft een sensatie van diepte, stilte en van een aanwezigheid die de beleving van ontzag meebrengt.

Ooit zag ik het zwarte vierkant van Malevich, weliswaar op een kaart maar toch. Verder inzoomend op zwart maakte het op mij een diepe indruk. Het gaf mij toegang tot een kwaliteit van absoluutheid, van diepte en van volheid, van de ontzagwekkendheid van een oer iets. Soms beleefde ik er een mengeling in van vrede en macht tegelijk. Lees meer over zwart hier black latifa.

Zwarte piet en de zwarte latifa

Het is nota bene een niet westerse cultuur die ons deze diepere betekenis van kleuren en van dit onderhavige zwart op weg helpt. In de soefi bewegingen binnen de islamitische cultuur kent men het werken met de lataïf. Lataïf is het meervoud van Latifa. Het is vaak een meisjesnaam, soms ook een jongensnaam. Het betekent dan aardig en lieflijk. In huidige scholen van persoonlijke en geestelijke ontwikkeling die zich laten inspireren door deze oude leer van de soefies betekent het een subtiele, milde en verfijnde substantie. Het beleven ervan wordt gezien als het begin van het bewust worden van essentie. De lataïfkleuren staan tot essentie zoals de geur van een bloem tot de bloem zelf. Wat is dan de bloem, de essentie waar zwart ons toe kan leiden? Die essentiële kwaliteit is die van absolute zijnheid, stilte en vrede.

Voordat je aan het beleven van die diepe stilte en pure zijnheid bent toegekomen valt er werk te doen. Wanneer je onderzoek doet naar je eigen belevingen van zwart kom je waarschijnlijk eerst allerlei negatieve en angstige ervaringen en betekenissen tegen. De waarde van het behoud van zwart is er in gelegen dat je hier doorheengaande komt bij een oerbeginsel en last but not least bij het oplossen van de tegenstelling van zwart en wit. Je moet dan natuurlijk niet bij de buitenkant blijven.

Het gaat uiteindelijk om een ontmaskering van de dualitieit van zwart tegeover wit. Zwart staat symbool voor duisternis, het is de latifa van duisternis de oerbron van alles, zelfs van licht. Dit is wat mij het meest aanspreekt; dat duisternis de moeder van licht is.Lees meer over 'Duisternis, moeder van licht', HIER

Bijzonder jammer dat zwart(e piet) verdwijnt uit onze cultuur omdat daarmee de maatschappelijk culturele vertegenwoordiging van deze dualiteit en de opdracht/uitdaging daar doorheen te gaan wordt weggesneden. Men blijft steken bij de angstige en negatieve aanklevingen er van, het kind wordt met het badwater weggegooid. Liever is men politiek correct bezig en wuift argumenten als deze weg met de gemakkelijke toevoegingen van wollig en esoterisch, zo althans is mijn inschatting

En nu neem ik me serieus voor om me niet meer met deze discussie te bemoeien.

Geen opmerkingen: