zaterdag 20 juli 2013

Het duister de slang en de vrouw.


"Du Dunkelheit aus wir ich stamme"



De lezer zal waarschijnlijk opmerken dat dit opstel in een context lijkt te staan. Dat klopt. Soms wordt gerefereerd aan eerdere teksten. Jaren geleden had ik het plan om een cursus over spiritualiteit en therapie op te zetten. Het is er niet van gekomen. De stukken die ik er voor schreef kwam ik onlangs weer tegen. Ik heb dit deel ervan slechts gedeeltelijk bewerkt. Met deze voorwetenschap lijkt het me geen probleem voor de lezer om deze tekst tot zich te nemen.

In de teksten over spirituele grondbeginselen kwamen begrippen als ‘de eeuwige moeder’, de duisternis en oersubstantie als grondslag voor stof of materie aan de orde. We zagen dat ‘het ene’ zich toont aan het oog van de ziener (en zieneres natuurlijk) in facetten. Deze zieners beschrijven ‘het ene dat niets is’ (een term die Blavatsky leende van Basilides) als goddelijkheid, als pure intelligentie, als oersubstantie en als eeuwig leven en beweging. Andere ervaringen ervan zijn; bovenmenselijke goedheid, liefde, gelukzaligheid, schoonheid, hemelse muziek, bloei, wording, creatie, de harmonie, orde en goedheid van al het bestaande enz.

We bespraken dat duisternis vooraf gaat aan licht zoals nul vooraf gaat aan een. Deze tekst spitsen we toe op het facet van duisternis, het beginsel van oersubstantie, van uitgebreidheid, van ruimte, van stof, van aarde, van materie. Het derde facet, dat van levende beweging laten we hier grotendeels rusten. Niet-mystici, zoals wij allen zijn, ervaren een dualiteit tussen materie en bewustzijn. We kunnen wel hun eenheid inzien maar daarmee is het nog geen levende ervaring. In onze menselijke dualiteit stellen we duisternis gelijk aan materie en intelligentie of bewustzijn aan licht. Moeder is de duistere materie (Materia Prima), Vader is het licht gesymboliseerd door de zon. Het lijkt een kwestie van cultuur om ‘het ene’ dat aan alles vooraf gaat, in het ene geval als licht en in het andere als duisternis te beschrijven. In de Joodse mystiek is het licht het allerhoogste; ‘Zohar’. Dit betekent, het glanzende of het licht. Hoewel het eerder genoemde Ain Sof de eindeloze bron van licht wordt genoemd, wordt toch het licht als het allerhoogste en als leidraad van de cultuur genomen. In de Zohar en de Kaballa is de wordingsgeschiedenis, het ontstaan van de wereld een steeds meer duistere verwijdering van het licht vandaan. Daaruit volgt dan de weg van de mens terug uit het duister naar het licht. Hier ligt een dualisme van licht en donker als goed en slecht en dat dan weer gelijkgesteld aan respectievelijk man en vrouw natuurlijk wel op de loer. We vinden dit verschijnsel terug in bijna alle mannelijke en paternalistische culturen. In de twee-eenheid ligt de voorkeur duidelijk bij de goddelijke gedachte, de idee, het bewustzijnsfacet. Via dit bewustzijnsbeginsel wordt het facet van beweging en leven ( het derde) benaderd. Als we hierop het ‘zo boven zo beneden’ beginsel toepassen verbaast het niet om denken en wil als de belangrijkste gangmakers van onze huidige culturen aan het werk te zien.



Duisternis, moeder van licht.

We keren even terug naar de teksten uit de Verzen van Ch’an, of de Stanza’s (= verzen) van Dzyan*1), zoals Mevr. Blavatsky ze noemde. Enkele sloka’s (= strofe’s) uit het eerste vers herhaal ik hier, de eerste is: “De eeuwige moeder had, gehuld in haar immer onzichtbare gewaden, wederom zeven eeuwigheden gesluimerd”. Dit ‘eeuwige moeder’ is kennelijk een dichterlijke weergave van wat het eigenlijk zou moeten zijn. In een noot wordt namelijk aangegeven dat hier zou moeten staan; ‘eeuwige vadermoeder’ of ‘eeuwige ouder’. Er wordt uitgelegd dat van dualiteit en geslachtelijkheid geen sprake is. Ik herhaal ook de 5de strofe om de link van moeder met duisternis te laten zien;

“Duisternis alleen vulde het grenzeloos al, want vader, moeder en zoon waren wederom een en de zoon was nog niet ontwaakt voor het nieuwe wiel en zijn pelgrimstocht daarop”. Duisternis blijkt hier gelijk te staan aan ‘het ene dat niets is’. In het volgende vers, dat over de idee van differentiatie gaat wordt uitgelegd dat de oersubstantie oorspronkelijk in duisternis was. Of misschien zelf die duisternis was? In het derde vers echter (over het ontwaken van de kosmos) staat dit; ..........”Duisternis straalt licht uit en licht laat één eenzame straal vallen in de moeder diepte”.... Het is duidelijk, en dat is het onderwerp dat we hier onderzoeken, dat duisternis vooraf gaat aan licht. Zelfs dat licht uit duisternis voortkomt, of er misschien een variabele van genoemd kan worden.



Het vrouwelijke, het moederlijke.

Het duistere substantie facet van het goddelijke ene wordt vaak gezien als de grondsubstantie van alles wat bestaat. Het wordt als vrouwelijk benoemd; ....”Het heelal was nog verborgen in de goddelijke gedachte en de goddelijke schoot”. (Vers 2:6) Zij is basis en geborgenheid. Alles en iedereen rust in haar zijn – in haar schoot. Dat is dus een heel andere benoeming dan ‘in de hand van God’. We komen dit overigens ook gepersonifieerd tegen in de Chinese (Boeddhistische) cultuur als Kwan – Yin. Zij is de godin van mededogen. Ze is de erbarmster, de ontfermster. Ze verlost ons van lijden en onwetendheid. Ze is een verbeelding van de Amithaba Boeddha die de hemel (Nirwana) verzaakt om de mensen te helpen. Je herkent hier de offer- en verlossingsthematiek die we ook in het christendom tegenkomen maar nu in vrouwelijke termen beschreven.

In de meer mannelijke culturen wordt wijsheid, verlossing, oervertrouwen, vergeving, mededogen, liefde enz. steeds in verband gebracht met mannelijke goden of met één mannelijke god. Niettemin kennen we in onze westerse cultuur de idee van de zwarte madonna.

Het duistere en donkere nodigde het afgunstige “zwartmaken” vanuit de mannelijke cultuur natuurlijk sterk uit. Het vrouwelijke werd klein, ondergronds en onbewust gehouden als moeder aarde tegenover de hoge vader zon, het licht en de hemel.... de aarde is nou eenmaal onder onze voeten... dat helpt in eerste instantie natuurlijk niet veel bij de nodige hoogachting. En het zwarte gat is een grote angstbron natuurlijk.

De esoterische leer ziet er echter een volkomen gelijkwaardig facet van het ene in. Het duistere, donkere, het zwarte staat van oudsher in verband met het onkenbare en onbekende. Het donker brengt ons in contact met het zien van niets. Met het niet weten via onze bekende weet apparatuur. Dat donkere, duistere oervrouwelijke principe is door de Griekse en Joodse mannelijke culturen kennelijk niet geheel uit de West-Europese psyche verdreven. De Christelijke cultuur vond in moeder Maria een compromis met de heidenen die nog niet zo ver van de maternalistische kanten van hun cultuur verwijderd waren. Als we ons onthouden van gemakkelijke reactieve protesten tegen ‘de christelijke kerk’ kunnen we misschien eens op deze manier kijken naar eventuele betekenissen van moeder Maria. We hebben het dan niet over de historische mevrouw die in Bethlehem Jezus van Nazareth baarde, door wie of wat dan ook bezwangerd, wonderen zijn in deze van weinig belang. Het gaat ons om de plaats van een facet van het ene in onze cultuur, in onze geestelijke en persoonlijke cultuur en van daaruit naar onze manier van leven, waarden en normen. Het gaat over het substantie beginsel. Stof als een oneindig principe, als deel van de twee-eenheid. En niet als ‘lagere’ materie tegenover ‘hogere’ geest. Het gaat over het moeder facet, het stof of oersubstantie facet van het goddelijke.

Het maagdelijkheids dogma gaat er dan heel anders uitzien. Moeder is maagd, hoe kan dat? Het ene, als moeder maria (of als Kwan yin) is en blijft altijd maagdelijk, heel en heilig. Ook al schiet de lichtstraal constant en eeuwig in haar moeder diepte en baart zij constant de wereld, evenals de wereld constant in haar oplost en terugkeert. Dat opgeslokt worden in de moederdiepte is voor veel mannen in een mannelijke cultuur, (maar ook voor vrouwen) een groot schrikbeeld. Het ene is altijd maagd in de zin van heel en volledig, de eerdere teksten over de grondbeginselen helpen dit begrijpelijk te maken. Tegelijk is het ook waar dat zij niet gebaard werd en ook niet baart. We hebben hier eigenlijk een vrouwelijke tegenhanger in handen van Soera 112 in de Koran waar staat: “....Allah is zichzelf genoeg, eeuwig. Hij verwekte niet, noch werd hij verwekt en niet een is er aan Allah gelijkwaardig”. We kunnen ook zeggen: “Anna is zichzelf genoeg, eeuwig. Zij baarde niet, nog werd zij gebaard en niet een is er aan Anna gelijkwaardig”.  'Anna Akbar' zou een goed motto kunnen zijn voor feministische moslima's.

Waarom breng ik hier de naam Anna naar voren? Onze ouders baden (als ze katholiek waren) tot de maagd Maria, moeder van de eeuwig durende bijstand, niet tot Anna. Tegenwoordig wordt er nog maar weinig gebeden tot de moeder van eeuwigdurende bijstand, we eisen bijstand op in Den Haag. Maar dat wordt een te grote zijweg....



Anna en Maria.

Het is opmerkelijk dat de R.K. Kerk een nog niet zo oud dogma over dit onderwerp kent, namelijk dat van ‘Maria onbevlekte ontvangenis’. Dit heeft niet Maria’s maagdelijkheid i.v.m. de geboorte van Jezus tot onderwerp. Het gaat erover dat zij, Maria de moeder van Jezus van Nazareth (getransponeert naar moeder van God, van Jezus Christus), zelf maagdelijk uit haar moeder Anna geboren is. Dus Maria is maagdelijk uit Anna geboren. Misschien dat de dogmatici van de kerk op deze manier hun ‘zo boven zo beneden’ formule op orde wilden brengen? Of misschien was het gewoon de dwang van de logica? Zouden er nog genoeg maternalistische en vrouwelijke elementen in de westerse christelijke cultuur aanwezig zijn geweest die de paternalisten in Rome hiertoe bewogen hebben? Ik heb geen idee.

Maria komt natuurlijk voort uit moeder Anna maar Anna werd voorheen niet als onbevlekt (= zonder erfzonde) gezien. Desalniettemin heeft Maria volgens het dogma haar onbevlektheid niet aan moeder Anna te danken. Aan wie heeft Anna haar onbevlektheid en maagdelijkheid te danken? Misschien net als Maria aan God die kennelijk voor een speciale genadevolle tussenkomst zorgde bij Maria’s conceptie. Pech voor een eventuele volledig vrouwelijke theologie binnen de Rooms-Katholieke kerk. Al is het dan niet vleselijk het mannelijke principe blijft kennelijk ook op geestelijk niveau nodig. Maria heeft als nieuwe Eva (in de R.K.) dan wel een maagdelijke moeder maar dankt haar maagdelijke aard aan God's genadevolle tussenkomst. Een duistere donkere, zwarte moeder erkennen voor een zoon van licht zonder een ‘licht-vader’ lijkt een onoverkomelijke stap voor de theologen. Voor zover ik daar over kan oordelen lijken me deze theologen op dit punt toch dichter bij de esoterische wijsheid en leringen te staan dan de feministen. De esoterische filosofie leert een twee-eenheid over licht en materie, geest en stof. Ze zijn beiden nodig, anders is er geen derde, geen nieuw leven . De oude wijzen lijken niet zozeer in beslag genomen door een feministische of seksistische dan wel een masculinistische richtingen strijd.

Ik kan me voorstellen dat feministen zelfs naar een dochter van licht zouden verlangen in een nieuwe culturele omslag i.p.v. een zoon. Maar als Anna zwanger is, en dat is ze altijd/eeuwig, moeten we dan niet gewoon afwachten wat er geboren wordt en niet onze wil er opzetten dat het nu toch wel eens tijd wordt voor juist een dochter in plaats van een zoon? Is dat niet een reactie vanuit een culturele strijd, hoe begrijpelijk ook? Een ander godsbeeld kunnen we niet zomaar gaan ontwikkelen, ontwikkelen in de zin van opbouwen, we kunnen het alleen toelaten, zich laten ontvouwen. Het zou een enorme psychologische en culturele verschuiving en omschakeling betekenen, zowel voor vrouwen als voor mannen. Maar kunnen wij dat vanuit onze reactieve conditioneringen gaan regelen? Is dat regelen , dat oplossingsgerichte, dat maakbaarheidsgeloof niet een mannelijke benadering? Hoe gaan feministen dit niet oplossingsgericht oplossen?



Beelden en hun werking.

In onze gedachten en gevoelens over materie, vrouw, duister en donker worden we vaak nog gestuurd door massa beelden, culturele beelden. Dit zijn opvattingen, overtuigingen en (bewuste of onbewuste) voorstellingen die nog steeds het fundament en het geraamte zijn van het denken en voelen van grote massa’s mensen. Deze beelden zijn sterk, ze scheppen ons persoonlijke en maatschappelijke leven. Ze bepalen onze persoonlijke drijfveren, ons zelfgevoel, onze zelfdefinitie oftewel onze identiteit. Ze bepalen en dat moeten we vooral niet vergeten onze waarden en normen. Deze opvattingen, overtuigingen of beelden bestaan in intrinsieke eenheid met ons identiteitsgevoel. Hiermee creëren we, nogmaals grotendeels onbewust, ons persoonlijke en maatschappelijke leven. Ze zijn vaak al duizenden en duizenden jaren oud en worden geleefd en belevendigd door miljoenen zo niet miljarden mensen. Omgekeerd worden die massa’s er door geleefd en gevormd. We maken even een klein uitstapje om hier wat dieper op in te gaan.



Karma.

We creëren en hercreëren. We reageren reactief of we handelen authentiek maar altijd doen we mee aan het grote karmische werkende leven. Dit is wat het woord karma betekent; werking, doorwerking en terugwerking. Er zijn nog meer kanten aan dit begrip maar nu hier niet van belang. Ons zelfbeeld, ons beeld van leven en ons wereldbeeld werkt! We zeggen soms dat we gehecht zijn aan beelden of dingen buiten ons maar als we het preciezer bekijken ligt het anders. We zijn niet gehecht aan iets buiten ons, het is veel dichterbij, “wij zijn dat”. Er zijn geen drie losse gegevens van ik (1) ben gehecht aan (2) dat beeld of ding(3). Wij zijn gehechtheid, het is een manier van zijn, van zelf zijn. Het zijn drie facetten van een gegeven. Gehechtheid is bepaaldheid, bepaaldheid is “zo” zijn. Zoals we zijn zo is ons leven. We kunnen niet een ander leven hebben en tegelijk blijven zoals we zijn. Voor een ander leven, een ander lot, moeten we anders “zijn”. Hier ligt een andere belangrijke (massa) overtuiging; ‘Zo ben ik nou eenmaal, dit is mijn karakter, mijn identiteit, hier zit ik aan vast, dit ben ik’. Maar ook: ‘Ik ben de gevangene van mezelf’. Hoe veranderen we deze werkingen, hoe veranderen we onszelf, want ik kan geen ander of beter leven verlangen zonder mijn “zijn”, mijn identiteit te veranderen, zonder in mijn kern te veranderen. Dit is in essentie de vraag die we stellen als we ons karma, ons lot, het reilen en zeilen van de wereld willen veranderen. Het antwoord dat Patanjali (die het Raja Yoga systeem samenstelde) hierop gaf was: bak het zaad van karma in het vuur, zoals je bijv. plantenzaadjes in de pan roostert. Ze zullen niet meer leven of uitkomen. Het zaad is dan symbool voor de kernachtige sterke innerlijke overtuigingen en houdingen die ons gevoel van eigenheid bepalen. Het vuur is symbool voor ons bewustzijn, d.w.z. het inzien en doorleven van onze beelden en gehechtheden. De bakpan is het symbool voor de aandachts concentratie waarin we ons onderwerp kunnen bakken om ons van zijn uitwerking te bevrijden. Natuurlijk moet ieder zijn of haar eigen zaadjes bakken, oftewel je individuele beelden bewust worden en doorleven. Deze tekst wil er toe oproepen om in een groter verband, enkele cultuur-psychologische massa beelden los te woelen. Op deze manier hopen we bewustzijn te krijgen over onze individuele aansluitingen of tegenreacties daarop.



Vrouw, duister en schaduw.

Als we dus het facet van oersubstantie, het beginsel van stof, van materie (‘Materie is eeuwig’, zegt een van de spirituele grondbeginselen) nemen zoals het wordt opgevat en waargenomen vanuit de mens dan zien we dat dit als moederlijk en vrouwelijk gevoeld en benoemd wordt. Materie wordt vaak als minder en lager gezien of als een noodzakelijk kwaad. Materialisme en materialisten worden veroordeeld vaak ook door atheïsten. Het wordt zwart gemaakt! Geen sprake van gelijkwaardigheid, ook niet bij overtuigde holisten. Hoezo eenheid, heelheid, gelijkwaardigheid en holisme. Het vrouwelijke en het moederlijke zijn het zelfde lot beschoren als de materie en het duister en donker, hetgeen we hierna zullen zien. We doen dit als vanzelf, het komt uit onze wortels, uit ons zelfgevoel en identiteit voort. We doen dat naar onze aard als zonne- als bewustzijns en licht aanbidders. We houden naar onze natuur meer van licht dan van donker, meer van weten dan van niet weten, meer van doen dan van zijn. Dit geeft, behalve op de vrouw ook een vooringenomen kijk op het duister op schaduw en op zwart.

Wij hebben uit onze voorgaande beschouwingen echter kunnen concluderen dat we het oerbeginsel als duister benoemen en tegelijk als voorwaarde voor licht, en als voortbrengster van licht moeten zien. We kunnen daar dus eigenlijk weinig negatiefs in zien.

We moeten het waarschijnlijk aan onze cultuur en onze conditioneringen wijten dat we het oerbeginsel verwarren met het verschijnsel schaduw in de wereld van het bestaan. In deze wereld van de dingen, van het licht, van ons zonnestelsel kennen we schaduw als een natuurlijk verschijnsel. Als een berg, een boom of een huis het zonlicht verspert zien we schaduw. Schaduw heeft geen objectief bestaan van zichzelf, het is een afgeleide. Het bestaat pas als iets het zonlicht in de weg staat, het is een bij effect. Als de zon aan de andere kant van onze aardbol staat zien we aan deze kant niets. Dan is de schaduw naar onze concrete beleving zo sterk dat we het duister noemen. Maar het is en blijft een gevolg, een schaduw. Dit is niet datzelfde duister waar het licht, het bestaan en de schepping uit voortkomt. Dit duister is onafhankelijk. Het licht is een wonder, het komt voort uit het wonder van duister. De schepping, het bestaan is een wonder. Hoe eeuwig onze schepping (voor ons mensen) ook is, hij is kwetsbaar en vergankelijk en gaat ooit weer op in dat ene duistere, dat wij naar onze menselijke aard nou eenmaal moederlijk noemen.

We kennen ook het begrip schaduw in de zin van tegenstander, van verkeerd, van fout en zelfs als slecht. We zeggen dat als we ergens last van hebben, als iets of iemand ons in de weg zit. Soms hebben we de neiging om oorzaak en gevolg over een kam te scheren. De berg, de boom, de aarde of een persoon als oorzaak en de nacht, donkerte, schaduw en frustratie als gevolg, neigen we gemakkelijk samen te trekken tot één fout of slecht iets. Uit onwetendheid neigen we er zelfs toe om het een objectief zelfstandig bestaan toe te kennen en soms ook het te personifiëren, het iets mensachtigs of half menselijks toe te kennen. De tegenstander of in het kader van deze beschouwing, de tegenstandster is geboren. De schaduw van de nacht wordt hier verbonden met ongunstige en negatieve ervaringen in ons persoonlijke mensenleven. Een begrip van schaduw uit de natuur en een menselijk ervaringsbegrip van schaduw smelten dus samen. Het wordt van hieruit heel aannemelijk dat deze twee schaduwbegrippen niet alleen met elkaar worden verwart maar ook dat ze als een versmolten twee-eenheid gemakkelijk met dat duistere oerbeginsel worden vereenzelvigt, dat op zichzelf immers ook een groot mysterie is.

Dus: 'het ene duister' is niet het andere duister.



Adam en de heer, Eva en de slang.

We herbergen nog vaak veel resten van mythen, beelden, opvattingen en onbewuste overtuigingen in ons. In verhaalvorm komen we ze tegen in heilige boeken zoals over de oorlog in de hemel, de val van de engelen, de val van de mens, de schepping van de mens en van man en vrouw. We kunnen hier twee dingen doen. In onszelf speuren naar wat we aan beelden, geloof en opvattingen in ons meedragen en daarnaast die heilige boeken bestuderen en proberen te begrijpen wat er staat. Vaak echter zijn deze verhalen ook maar half doorgegeven, lijken delen ervan door elkaar te zijn gaan lopen of slechts echo’s van volledigere verhalen te zijn.

Wat betreft het duister, het donker, de materie en de vrouw hebben we hierboven aanzetten tot openlegging gegeven om in onszelf onderzoek te doen. Godsbeeld, mensbeeld, kernwaarden over goed en slecht, man-vrouw beelden zijn allemaal verbonden met onze ontstaans- en scheppingsmythen zoals het adam en eva verhaal. Het is intrinsiek verbonden met het god en duivel verhaal. Het zijn (onbewuste) referentiekaders geworden in ieders psyche. Dit geldt voor atheïst of gelovige gelijk. Heel belangrijk hier is de vorming van ons geweten. Het opgelegd geweten, het geïnternaliseerd geweten (super ego) willen we gaan onderscheiden van ons innerlijke vermogen tot weten, waarheid, werkelijkheid en wijsheid. Maar dit valt verder buiten het bestek van dit opstel.

De slang, de duivel en eva de vrouw zijn in ons beelden-bewustzijn op een lijn komen te staan tegenover adam, de man, de mens en god ‘de heer’.

Enkele jaren geleden verscheen het evangelie van Judas op de markt. De figuur van Judas lijkt geherwaardeerd te worden. Hetzelfde zou moeten gebeuren met de figuur van Eva. Er is zich een feministische theologie aan het ontwikkelen waar gepleit wordt voor een vrouwelijk godsbeeld. Is een rehabilitatie van Eva echter wel mogelijk zonder de slang ook in ogenschouw te nemen? Kan Eva wel gerehabiliteerd worden zonder ook de slang en het duister te rehabiliteren? Misschien was het wel wijs van Eva en een goed voorbeeld voor ons om naar de raad van de slang te luisteren, de vrucht van kennis te willen smaken en goed en kwaad te leren kennen. En wat voor een figuur is dat dan, die slang? We vinden het ene, het duistere, materie, Anna, Kwan Yin, Maria enz. in het verhaal van Adam en Eva terug in de vorm van de slang, als Lilith, als de duivel, als oorzaak van de zondeval met het aardse leven als straf. Althans in de christelijk versie, de koranversie van dit verhaal kent niet dat val- en straf element. In de esoterie wordt die christelijke erfzonde uitleg fel bestreden door H.P. Blavatsky in haar boek De Geheime Leer.



Voorbij eva:  de wijsheid van de slang.

In de esoterische filosofie kennen we de slangfiguur echter als een emanatie uit het oer ene. De slang als een vertegenwoordigster van een oerwijsheid van de eeuwige materie, een facet van het ene. Dit laatste betekent in feite voor die goddelijke stof een evenwaardigheid aan het licht. Een evenwaardigheid dus van de goddelijke stof en het goddelijke licht oftewel een evenwaardigheid van het mannelijke en het vrouwelijke. Voor een herwaardering van Eva als oervrouwelijke figuur doen we er goed aan ons Isis, Isthar maar vooral Lilith te gaan herinneren.

We kennen de slang ook als symbool voor verandering, voor hergeboorte, als seksueel symbool, erotisch of zinnelijk symbool, symbool voor wijsheid en als symbool voor heelheid en volledigheid.
In de esoterische filosofie is de slang met haar spiralerende bewegingen symbool voor een cyclus, een cyclische ontwikkelingsgang. Een slang die in zijn staart bijt staat voor een voleindigde cyclus. Met ‘de oude slang’ kan een vorige cyclus aangeduid zijn. Als die cyclus af is, is de cirkel rond. Een cirkel en een ring vallen ook binnen het betekenisveld van de slang. En met de ring zijn we weer terug bij de nul, en bij de laatste en diepste betekenis die de slang kan hebben, nl. die van het niets, het ene dat niets is en alles inhoudt.

Voor ons is het nu belangrijk om de slang en eva als een symbool te zien voor het opwekken van het denkvermogen, voor begeerte tot begrip, voor het kiezen voor een ontwikkeling van weten en wijsheid en van onderscheidingsvermogen. Oftewel, luisteren naar de slang, ons door haar laten (ver)leiden. Op weg naar het verkrijgen van kennis van goed en kwaad. En meer, nl. aan de goden gelijk worden. Precies datgene waar vele oude dogma’s en verinnerlijkte beelden ons voor waarschuwen als zouden we dan straf verdienen voor deze hovaardigheid.


Dit opstel geeft de lezer hopelijk genoeg materiaal om zijn of haar oerbeelden om te woelen.

Laten we oplettend zijn op wat zich ontvouwt wanneer we onze zelf onderzoeksoefeningen of meditaties doen of hierover onze gesprekken hebben met elkaar.

Ad Rek.

*1) Zie mijn opstel van 5 April j.l. :  http://eerstehemel.blogspot.nl/2013/04/de-stanzas-van-dzyan.html

23 opmerkingen:

Anol zei

Zelf opgegroeid met de Joods Christelijke voorstelling van een mannelijke God verdiepte ik me nooit in de afwezigheid van de vrouwelijke tegenhanger.
Een man wil die nageslacht voortbrengen doet dat samen met een vrouw. Feitelijk de vrouw die dat leven voortbrengt, maar dat kwam niet in me op. Later ontdekte ik dat die vrouwelijke component weldegelijk bestond.

Eva, het vrouwelijke deel in de twee – eenheid - daar was ik wel van op de hoogte - komt in de aardse doordruk niet bepaald goed uit de verf. Allereerst word zij genomen uit een rib van Adam. Vervolgens word haar de schuld in de schoenen geschoven van wat bekend is komen staan als de zondeval.
Er rees bij mij al gauw het vermoeden dat hier sprake was van een projectie die stond voor de aardse rolverdeling : de man het leidende principe, de vrouw het dienende. Dat de Oosterse godsdienstsystemen de vrouw opvatten als het oerprincipe, het leven barende dat was me wel bekend. Net zoals het voorkomen met name in de oudheid van matriarchale samenlevingsverbanden naast patriarchale.
Vruchtbaarheid kon in die samenlevingen bogen op een hoge status. Het voortbestaan hing er vanaf. In een vruchtbaar klimaat gedijde alles naar wens. De aarde bracht zijn gewassen voort, de regens zorgden voor de groei. Leven dat zijn oorsprong had bij de vrouw.

Maar goed, de mannelijke God zoals die mij was bijgebracht voldeed, en niet zo,n beetje ook. Een man, een autoriteit zoals ik die kennelijk er een nodig had.
Niet een vrouwspersoon, een moeder maar een mannelijk persoon die als een vader me de weg wees: Kom op kerel jij kunt dit wel.
Dat heeft in mijn geval goed uitgewerkt. Het vaderbeeld dan wel een projectie, een beeld, een afgeleide maar in de uitwerking bepaald de niet te loochenen werkelijkheid.

Zonder deze projectie in mij werkzaam, vaak naar het leek tegen wil en dank, had dit leven er heel anders uitgezien.
Ik meen een stuk minder harmonieus. De vader is groter dan ik zegt Jezus : de juiste hart toestand van nederigheid om tot die harmonie te geraken.
Zijn er vrouwen die middels een vrouwelijke god, dan wel een Maria tot hetzelfde resultaat kwamen: Ik sluit ze in mijn hart.

Anol zei

Vervolg vorige reactie.

Van het veelgodendom met hun vrouwelijke goden naar de Joden met hun voor die tijd unieke enige God. Het vrouwelijke element is in die godheid nog wel zichtbaar maar zoals gesteld, verdrongen naar de achtergrond.
Kennelijk had vruchtbaarheid niet langer de prioriteit die het altijd had gehad. Andere prioriteiten golden voortaan. Niet vruchtbaarheid als natuurlijk element, maar als het werk van mensen. Nieuwe landbouwmethoden welke zorg droegen voor grotere nog betere opbrengsten. Tja en die ontwikkelen en inpassen in de arbeidsomstandigheden dat was een mannenzaak.

Een andere nieuwe perceptie die vroeg om een andere godheid, en wel een van het mannelijke kunnen. De bestaande vrouwelijke kon daarop gevoeglijk er voor worden ingewisseld.
´´Er zij licht´´ zegt de mannelijke Joodse god helemaal aan het begin van het Genesis verslag. Zo praat en denkt een vrouw niet.

Mannelijke waarden en kwaliteiten geprojecteerd in de Godheid, in de Joodse context optimaal benut.
Het bewust worden van deze innerlijke werkingen, zowel in de maatschappelijke context als in het persoonlijke geval is zoals Ad terecht het stelt, kennis krijgen van goed en kwaad. Zelfkennis. Zelfonderzoek als een tweede natuur.

Een Zelf dat vervolgens daar uit oprijst. Let wel: een goddelijk Zelf.

Ad zei

@Anol
Je reactie geeft heel goed het verschil weer tussen de esoterische benadering en het, als ik het zo mag noemen, ‘gewone aardse denken’. Dit laatste gaat uit van historische ontwikkelingen en jij voegt daar ook het psychologische mechanisme van projectie aan toe.

Mooi dat je aangeeft en er voor uitkomt dat je veel had en hebt aan die mannelijke vorm. Vooral om dat je daarin wijst op die overgave aan het grotere wat een nederigheid bewerkstelligt en tot harmonie leidt.

Overigens, die mannelijke scheppingsactie dat ‘er zij licht’ (hoewel in andere bewoording) vind je ook in de Verzen van Mystieke Lering waar mijn artikel op gebaseerd is. Maar wel in een latere fase, in een later scheppingsdag, om het bijbels te zeggen. Daar is het ook mannelijk maar wel meer abstract. Een actieve natuurkracht. Niet een antropomorfisch mannelijk godsbeeld met willekeurige macht.

De verzen waar ik in dit artikel naar verwijs gaan nog over het kosmische stadium, over de ruimte a.h.w.. Het gaat over een wordings- of ontstaansproces. Er zijn dan nog geen ‘scheppende krachten’ die evt. door mensen middels projectie gezien kunnen worden als ‘scheppers’. Of, meer to the point; ‘een schepper’ want H.P. Blavatsky was in het brengen van haar theosofie sterk anti-monotheïstisch.

anol zei

Mijn reactie op de jouwe van 10 Augustus. Zoals beloofd 2 opmerkingen.
Je hebt het daar aan het slot over het kosmische stadium, het wordingsproces of ontstaansproces.
Er zijn dan nog geen scheppende krachten die eventueel door mensen kunnen worden opgevat als scheppers. Helder. Geen goden of godheid. Alleen duister en licht. Duister dat licht voortbrengt. Licht op zijn beurt de stoffelijke materie.
Echter.
Kunnen duister en licht leven voortbrengen, scheppen zoals ons dat bekend, met als eindresultaat de mens? Dat kan m.i. dan alleen als dat duister en dat licht al aan het oerbegin geladen zijn met persoonlijkheid. Uiterst fijn verdund over heel de linie weliswaar, maar desondanks met de oer kiem geladen van het persoonlijke. Je kunt niet stellen, die beide,licht en duisternis bestonden altijd op zichzelf en dan daarna verschijnt het leven. Dan schep je daarmee een tweedeling. Een dualiteit. Een pantheïsme 'alles bezield' biedt hier een uitweg, maar dan dient wel dat 'al bezielde' worden opgevat als persoonlijk. Dat het monotheïsme dat 'alles bezield' - omdat het in zijn grond een is samentrekt in een persoon dat is dan wel zo logisch. Er kan van deswege dan ook geen verschil bestaan tussen Oost en West. Dat wordt gemaakt. Wellicht laat mevr. Blavatsky in haar antipathie jegens de verzamelnaam monetheisme zich leiden door rensentiment: de Oud Testamentische teksten welke aan deze enige God een zekere wreedheid toe schrijven. Alsof de natuur door M. B. opgevoerd als het ene - ware qua wreedheid daar voor onder doet.
Overigens spreken de teksten over deze God als een transcendente God die iedere vergelijking van zijn persoon met ''iets op aarde en in de hemel'' een gruwel is.
Twee opmerkingen zei ik. Misschien interessant dat even terzijde te leggen om hier eens wat verder op door te gaan. Wat mogelijk Blavatsky's antipathie verklaart.
Kunnen we later het dan hebben over opmerking twee.

Ad zei

@ Anol

Over je eerste alinea het volgende:

Er is inderdaad een fase tussen de wording van licht uit duisternis en de fase van scheppende natuurkrachten krachten die inderdaad gepersonifieerd kunnen worden. Overigens kan alles gepersonifieerd worden. Ook die duisternis en licht waar we hier over spreken. Dat gebeurd ook. Natuurlijk door diegenen die daar behoefte aan hebben.

Over duister en licht en de met persoonlijkheid geladen oerkiem.

Ik denk dat, duister en licht (in de zin zoals hier bedoeld) het leven zelf zijn er ontstaan wel dimensies en vormen in dat levens/bewegende proces. Inderdaad behelst dit niet het ‘scheppen zoals ons bekend’. (‘scheppen zoals wij ons dat voorstellen’, bedoel je?) Ik neem in het behandelen van deze verzen een zgn ‘emanationistische’ (zoek maar op: emanatie) houding aan. Daarom noem ik ze ook ‘de verzen over de wording van’ en niet over ‘de schepping van’. Wat betreft die persoonlijkheid in de oerkiem, dat moet natuurlijk logisch worden aangenomen. Er kan niets ontstaan wat niet in de oerkiem aanwezig is. Maar wat is dan ‘persoonlijkheid’? Dat is een (andere) discussie op zich.

Over de veronderstelde tweedeling van enerzijds licht en duisternis en daarnaast ‘leven’: de tekst is inderdaad pantheïstisch. Maar waarom dient het dan opgevat als persoonlijk? Het kan en mag maar het moet niet, ik zie geen logische of filosofische dwingende reden tot noodzaak daartoe. Jij vind het logisch dat wel te doen, oké. Voor mij is het logisch dat je dat kan doen, niet een dwingende logica dat het zou moeten.

Het is ook volgens H.P.B. helemaal juist dat er geen verschil tussen oost en west gemaakt zou moeten worden. Bovendien maakt zij in de G.L. duidelijk dat de esoterische leer atheïstisch is in de zin van ‘nastika’. Dat is een Indiasche term. Het houdt in dat er geen buiten de natuur bestaande god of goden zijn. Maar dat scheppende krachten kunnen worden samengetrokken of samengevat in één, in een beeld of godsbeeld zo je wilt. Maar wel met de wetenschap dat het de natuur zelf is en dat die ‘ene’ niet zo eenduidig is en zeker niet een soort veredelde sinterklaas waar de god van de kerk indertijd op leek en waartegen ze ten strijde trok. Met deze aantekeningen kent inderdaad de esoterische leer een god of goden.

wordt vervolgd

Ad zei

En ja, ze ging inderdaad te keer tegen een wreedaardige willekeurige god, noemt jahweh zelfs ergens racistisch (naar de filistijnen toe enz.) ze vond hij een projectie was van de mensen zelf. Vaak niet meer dan een stamgod – hoewel niet altijd.

De wreedheid van de natuur doet in de praktijk inderdaad niet voor onder voor de wreedheid van god. Echter die vindt zijn grond niet in persoonlijke willekeur en wraak. Natuurlijk kan je het wel zo voorstellen. Maar ze vond dat in vergelijking met de oosterse filosofisch ingestelde godsdiensten erg ‘onwijsgerig’, en ook een slecht model en voorbeeld voor de gelovigen.

In het hindoeïsme is in een ‘vernietigende god’ heel gemakkelijk een personificatie van de natuur of natuurkrachten te zien. Het is niet een almachtige ‘buiten de natuur staande’ willekeurige schepper. Voor zover ik het begrijp ging haar strijd tegen het monotheïsme vooral hierover.

Je haalt aan dat de teksten (je bedoelt hier het oude testament waarschijnlijk?) spreken over een transcendente god voor wie iedere vergelijking van zijn persoon met ‘iets op aarde en in de hemel’ een gruwel is. Ja, het is moeilijk met transcendente teksten hé? Als het hem een gruwel is komt dat op mij weer erg menselijk en ‘niet-transcendent’ over. Maar ik moet natuurlijk achter de woorden lezen. En dan ligt daar een esoterische betekenis van de tekst over god. Wat mij betreft kan hij dan niet mensachtig wrekend en willekeurig zijn en dan neem ik dat het hem ‘een gruwel’ zou zijn als symboliek.

Je bent welkom om verder te gaan op H.P.B’s antipathie naar het monotheÏsme maar ik ben heel benieuwd naar je tweede opmerking.

anol zei

Over H.P.B' antipathie. slot.

Het heelal geladen met persoonlijkheid. Het heelal in persoon. Daarmee is voor mij de cirkel rond. Macro persoonlijk micro persoonlijk en deze twee zijn een. Alles beeld symbool maar als in de droom het enige
reele: datgene dat droomt.
Een voorbeeld uit de praktijk van dit samenvallen van de twee persoonlijkheden: het probleem van de 'vermeende' wreedheid van de monotheïstische God. Zoals Blavatsky worstelde ik ooit met deze voorstelling. Verordeningen als van Jaweh afkomstig waarin wordt opgeroepen tot strijd tegen de afgoden aanbiddende Kanaanieten: ''En gij zult hen uitroeien, er geen in leven laten, mannen, vrouwen kinderen, want ze zijn uw Heer een gruwel.
Boosheid toen ook bij mij. Ongeloof. Een God van liefde? Nou, op deze manier...?
Wat te doen met een vraag als deze? Legt men die dan voor aan de betreffende God het voorwerp van de boosheid? In plaats van boosheid die voorleggen in het besef - want daarmee opgegroeid- dat hij liefde is? Consequent, aanhoudend in de veronderstelling dat - om met Jezus te spreken ''een vader toch niet als zijn zoon hem iets blijft vragen hij hem een steen zal geven''?
Nee, alle religie en spiritualiteit ten spijt men gaat elders te rade, al te snel bij wijsheid van mensen en gooit het kind met het badwater weg.
Vragen zonder ophouden in vertrouwen.Kind worden. Wel eens gedaan? Je haalt Blavatsky aan en haar afkeer van het monotheïsme, het heeft dus ook iets met jou te maken. Wel eens gedaan? Ik waag, sorry, het te betwijfelen. Wat mij althans bekend is van anderen dat dit nooit gebeurt. Religie, spiritualiteit in zijn vele uitingen en verschijningsvormen maar een zo voor de hand liggende benadering daar komt het niet van. Te voor de hand liggend? Te eenvoudig? Te weinig eer mee in te leggen? Hoe het ook zij, ik ging er toe over. Vragen met betrekking tot het probleem van de wreedheid. Waarna, halleluja het antwoord kwam. Een antwoord - ik kan alleen maar voor mezelf spreken - overstelpend in zijn eenvoud.

Als gij niet word als deze kinderen zult gij het Rijk niet zien. Ik zou het Blavatsky hebben gegund.

Ad zei

@Anol
oké slotreactie van mij

In je eerste alinea sluit je helemaal aan bij wat H.P.B. bedoeld. Wat jij daar persoonlijk noemt is m.i. eigenlijk helemaal transcendent en symbolisch en heeft niets meer van doen met het godsbeeld waartegen zij te strijde trok. Jij bent dan ook(wij zijn dan ook) ‘van na Blavatsky’.

Bovendien blijkt uit je voorbeeld dat jouw godsbeeld ‘gereformeerd is a.h.w. door de god van liefde’, zoals Jezus dat leerde. In je verwarring en boosheid houd jij daar (aan dat vernieuwde beeld) ‘consequent en aanhoudend aan vast’.

Of ik dat wel eens gedaan heb?, dat ‘kind worden’?
Ik vind dat zo iets groots dat ik niet zomaar met ja daarop durf te antwoorden. Pogen, dat wel. “Religie, spiritualiteit in zijn vele uitingen en verschijningsvormen” komen allemaal hierop uit wat mij betreft.

Jij ging er toe over en legde de vraag van de wreedheid neer in je volledige vertrouwen als een kind. Het antwoord kwam: “Als gij niet word als deze kinderen zult gij het Rijk niet zien.” Maar dat deed je al om je vraag te stellen. De vraag wordt dan, zag jij het rijk der hemelen toen?

Opmerking; er staat daar ‘als deze kinderen’.

H.P.B. veronderstelt dat ‘kinderen’ kan slaan op ingewijden op ‘de kleinen’, een groep ingewijde en leerlingen op weg naar ‘die kindsheid’.

Zie in dit licht wat ik schreef onder ‘Het oog van de dangma en de pelgrimstocht van de ziel’, en onder ‘Mystici'. In dit artikel, ff scrollen http://eerstehemel.blogspot.nl/2013/04/de-stanzas-van-dzyan.html


het lijkt er op dat we nog veel kunnen discussiëren hierover maar ik vraag me af of we wel zoveel van mening verschillen als puntje bij paaltje komt.



anol zei

Ik krijg de smaak te pakken merk ik,dus toch nog maar even door.
Kort.Twee opmerkingen.
1
De vraag was niet of je wel eens probeerde kind te worden. De vraag luidde: heb je het wel eens toegepast, vragen heel concreet. En dat aanhoudend? Met name dat 'aanhoudend'. Even af van 'dat dat hetzelfde zou zijn': kind worden en vragen de filosofische component.

2
Ik legde de vraag naar de wreedheid voor en het antwoord kwam. Punt. Vervolgens een open regel.
En dan pas: ''Als gij niet wordt als deze kinderen''. Het laatste staat dus los van het eerste.
Soort van samenvatting. Eindconclusie.
Wat het antwoord was, dat liet ik in het midden.

Ad zei

@ Anol,

dan had ik je niet goed gelezen dus.

Mijn antwoord op je vraag: Ja, ik vraag aanhoudend. leef in en met die vraag enook wel met andere vragen.

Ben gaan inzine dat in vraag leven ook een kust is.

anol zei


In de Geliefde heb ik het over de lust tot vragen, en de antwoorden die er dan ineens niet meer toe doen. Dit was naar mijn mening ook wat Jezus bij dit vragen voor ogen stond. Niet het vragen zelf, de mogelijke antwoorden[die er toch niet zijn]maar lust.Lust van Relatie. Liefde dus.Liefde op
fundamenteel niveau.
Wreedheid van de natuur,van God. Het probleem van de dood.Onze afkomst: in het klein worden ligt het besloten: daar zijn geen antwoorden op en het getuigt pas van wekelijke nederigheid,van kind worden dat te erkennen.De vader weet het en zo is het goed.
Toch een antwoord!
Maar wie hoor je nou over die lust?Over innigheid? Over Liefde op fundamenteel niveau?
Altijd iets in de kennistheoretische sfeer...

Hoor ik niets dan volgt binnenkort opmerking 2 naar aanleiding van het duister de slang en de vrouw.

Ad zei

Yep, op naar opmerking 2.

Mooie aanvulling trouwens van je, dank.

anol zei

Opmerking 2 met betrekking tot het duister de slang en de vrouw.

Innerlijke beelden. Archetypen. Het onbewuste bewust maken ter meerdere kennis van het zelf.
Ik ben het natuurlijk helemaal met je eens voor wat dit betreft. Of echter ze die innerlijke beelden en overtuigingen - want intrinsiek oer met het menselijke verbonden -dat niet ook altijd zullen blijven is natuurlijk de vraag. Immers ook herinneringen welke dan ook, zijn altijd verbonden met een beeld, en herinnering op zichzelf intrinsiek menselijk kan dan niet los van de mens worden gezien. Wellicht ooit na - menselijk, maar dan kom je op een wel heel speculatief gebied.

Even een vraag die in dit verband bij mij rees naar aanleiding van je artikel, meer specifiek de teksten met betrekking tot schaduw, duister, zwartmaken, de tegenstander. Vooral de laatste twee.
Vraag:is Ad hier wellicht gelijktijdig met dit vertoog niet ook bezig zichzelf te onderzoeken? Oude rommel opruimen dat in de weg zit? Vergis ik me als hoor ik hier niet een echo van zijn
[voormalige?] preoccupatie met de politieke Islam? Publiekelijk ermee gepreoccupeerd geweest; publiekelijk er nu afstand van nemend?
En indien zo, is hij zich dat dan bewust?
Zomaar spontaan dat het me inviel. Wel nog even bij mezelf dat 'spontaan' onderzocht in hoeverre het werkelijk spontaan was dan wel product van wensdenken.Echter geen dubbele bodem gevonden.

Ad Rek zei

@anol
De eerste twee zinnen van je eerste alinea begrijp ik. De daarna volgende zinnen niet.

Dan je vraag. Of mijn tekst misschien te maken heeft met mijn persoonlijk zelf onderzoek en ik in dat onderzoek dan misschien gekomen ben tot een afstand nemen van mijn gepreoccupeerd zijn met de politieke islam.

Je vindt dat ik gepreoccupeerd ben met de politieke islam. Daar heb je denk ik wel gelijk in. Niet zo sterk als in de woordenboeken de betekenis van preoccupatie wordt uitgelegd. Daar wordt het voorbeeld genoemd van christenen die constant denken aan hun zonden. Die lijn doorgetrokken zijn moslims dus vreselijk gepreoccupeerd met hun islam i.v.m. met hun halal versus haram regels enz. . Maar jij bedoeld natuurlijk iets anders. Zoiets als dat anderen weer gepreoccupeerd zijn met de westerse kapitalistische maatschappij neem ik aan. Ik vind gepreoccupeerd zijn net ietsje vriendelijker klinken als islamofobisch zijn. Hoewel ik dat natuurlijk ook ben. Preoccuperen is een basaal kenmerk van een autistische stoornis las ik. Maar verder gaat alles goed met mij hoor.

Misschien is dit de laatste tijd wat gezakt bij me. Ongeveer 10 á 12 jaar gelden schreef ik ergens dat de Islam door hoe het psychologisch en sociaal in elkaar zit eigenlijk niets anders kan dan ontploffen, uit elkaar spatten. Namelijk het leven bestaat uit groei, stroming en verandering. Op biologisch niveau uit celdeling. Iedere eenheid wordt steeds gespleten. Het eenheidsstreven vanuit tawhid en oemma brengt met zich mee dat er niet op een natuurlijke manier gedeeld, gesplitst of gegroeid kan worden in de op islamitische fundamenten gestoelde culturen. Er ligt een ijzeren band om de cultuur en de gemeenschap en men kan er alleen maar uitklappen. Men ontploft daar individueel of mensen ontploffen gemeenschappelijk. Het is heel erg om aan te zien maar ik zou niet weten wat ik er aan kan doen dan voor ze bidden. Verder kan ik er mijn mening over blijven geven.

Waarom is dit de laatste tijd wat gezakt? Dat komt omdat toch meer mensen in de gaten hebben dat er een islamiseringsinvloed plaatsvindt maar vooral omdat steeds meer mensen dat in de gaten hebben en er iets van durven te zeggen. Dat ontspant me op dat gebeid een stukje.

Dus nee, ik neem geen afstand van mijn preoccupatie en van mijn fobie.

anol zei

Allereerst mijn waardering.
Je laat je iets gezeggen, dat getuigt van innerlijke kracht. Niet om de dingen heen draaien al te zeer rekening houdend met mogelijk gekwetste gevoelens maar door naar het hart van de zaak, ons beider devies.

Over de eerste alinea die je niet helemaal begreep. Toch niet zo moeilijk lijkt me, maar je zult vermoed ik snel wel door hebben gewild naar wat je meer aan het hart ligt: het onderwerp van de Politieke Islam. Alle begrip daarvoor.

Over die Islam dan ''die door zijn innerlijke structuur[ want niet geneigd tot doorstromen en veranderen] vroeg of laat wel moet ontploffen.''

Je doelt dan denk ik op zekere tekenen in het heden van destabilisatie binnen dat gebied die je in je verwachting bevestigen, te weten de Arabische lentes. Niet kan worden ontkend dat inderdaad daar bepaalde veranderingen in de lucht hangen, maar of die de Islam als zodanig in het hart zullen treffen, wat jij toch suggereert, is maar de vraag. Want wat is het alternatief? Een samenleving ingericht naar Westers model? Dat geloof jij toch zelf niet? Alleen het feit al dat de identiteiten aldaar ten diepste versmolten zijn met dat religieuze systeem maakt dat ondenkbaar. Daarbij speelt trots in deze, zoals je maar al te goed weet, in het besef van die identiteit een niet te verwaarlozen rol. Eerder dan ontploffen zullen er dan ook aanpassingen plaats vinden, bepaalde Koran passages opnieuw gedefinieerd. En verder maar weer.
Intussen verkeert ook het vrije Westen in crisis. Heb je er al wel eens bij stil gestaan wat er gebeurd wanneer hier de zaak ontploft, wanneer al die stimuleringsronden niet het beoogde effect sorteren maar integendeel de economie alsmaar verder afglijdt met toenemende chaos ten gevolge? De kracht die het zaakje bijeenhoudt de economie en niet de democratie?
Je spreekt een verwachting uit voor de toekomst zonder dit aspect erin te betrekken. Toch ontkom ook jij er niet aan: ontploft de zaak hier heeft dat onvermijdelijk repercussies voor daar. De progressieve krachten zullen zich in hun verwachting zien teleurgesteld, de hoop op betere tijden vervlogen. In het gunstige geval zullen ze ertoe overgaan het Westen de rug toe te keren met toenemende herbezinning op de eigen identiteit ten gevolge. Niet verzwakking van de traditie maar juist versterking!
De orthodoxie had er al voor gewaarschuwd: dat goddeloze decadente Westen doet vroeg of laat zichzelf de das om...

Samenvattend: het hangt er in dit door mij geschetste mogelijke scenario maar vanaf wie van de twee dus het eerst door de knieen gaat. In de berichtgeving ben ik het nog niet tegengekomen, maar onbewust speelt naar mijn idee het in ieders Westers achterhoofd: als wij deze crisis niet weten te bezweren heeft dat onoverkomelijk ook gevolgen voor de betrekking Oost - West.
Wellicht voor de langere termijn voeg ik eraan toe ten positieve. Wellicht het inzicht dat dan eindelijk doorbreekt: het ene is niet beter dan het andere; een synthese zal hier een uitweg moeten bieden. Het Koninkrijk Gods op aarde alweer een stapje dichterbij.

Ad zei
Deze reactie is verwijderd door een blogbeheerder.
Ad zei
Deze reactie is verwijderd door een blogbeheerder.
Ad zei

@Anol,

ik heb die eerste alinea meerdere malen gelezen en bleef hem heel moeilijk vinden. Ik wilde ook niet snel door naar het onderwerp Islam want ik wil graag bij het onderwerp blijven, ik kijk uit naar een verband met het artikel.

Maar vooruit, hier toch mijn reactie.

Niet de zgn. Arabische lente maar het mislukken daarvan en de voorlopige onmogelijkheid daarvan zijn het gevolg van de essentie van de Islamitische leer. Ik suggereer dus niet dat de huidige beweging de Islam in het hart zullen treffen. Ik suggereer eerder dat de Islam accommodeert om overal 'ontploffend' op te reageren, zowel individueel als qua groepen en Islamitische culturen. Dat gaat al 1400 jaar zo.

Door die essentie zie ik juist dat er geen kans is op een inrichting naar westers model.

Wat betreft aanpassingen; ik denk dat die alleen aan de buitenkant plaats vinden, zoals 51 Islamitische landen ook de universele mensenrechten hebben ondertekend maar daarnaast een verdrag van Caïro waarin de islamitische mensenrechten worden ondertekend die eindigen met een artikel dat zegt dat geen enkele die regels tegen de sharia mag ingaan. ...... Daarmee de universele mensenrechten alswel die eigen regels tenietdoend....

Bepaalde passages van de koran opnieuw definiëren? was het maar waar. De poorten van de Itjihad (interpretatie, vernieuwende betekenissen zoeken enz.) zijn sinds de 13de eeuw gesloten. Zie ook dat gedoe met die mensenrechten

Toen de westerse invloed in Libanon, Syrië, Turkije enz. nog groter was, was er een vrijer leven. Er waren meer niet Islamitische minderheden, die zijn nu nagenoeg verdwenen. Wat nog over is gaat nu verdwijnen, door dood of door te vluchten. Zelfs de kopten in Egypte.

W.b. de crisis in het westen. Als het westen instort dan stort het midden-oosten inderdaad helemaal in. Het is namelijk volledig afhankelijk van het westen, met name van de V.S. De westerse economie bepaald dat de salafistische en wahabitische griezels hun gang mogen gaan in ruil voor de behoefte aan energiebronnen, = olie.

Je hebt me verleidt tot dit onderwerp, ik ging er eigenlijk liever niet op in omdat je geen duidelijk verband legde met het artikel.

anol zei

''De Islam kan door hoe dat in elkaar steekt eigenlijk niet anders dan ontploffen, uit elkaar spatten''. Ik denk beste kerel dat ieder die dit leest toch tot dezelfde conclusie komt als ik: Hier wordt de Islam in het hart getroffen. Ontploffen daar kan met enige fantasie nog een innerlijke collaps bij worden voorgesteld, een innerlijke ineenstorting. Maar uiteenspatten...?

Ach, zoals je het in de vrouw het duister en de slang al stelde: wij blijven interpreteren en herinterpreteren. En waar ik dan aan toevoeg: en de ene keer hebben we het bij het juiste eind, de andere keer niet.

Wat het ondertekenen van de universele rechten van de mens betreft en het verdrag van Cairo met dat voorbehoud in de kantlijn, ik ben ervan op de hoogte. De passages komen o.m. voor in het zwartboek. Ik ben dan ook niet zo naief te veronderstellen dat een zo diep ingesleten traditie zich zomaar wegpoetsen laat. Echter heb ik het in mijn reactie over een totale ineenstorting van de systemen. Oost en West. Iets totaal nieuws onvergelijkbaars en waarin dan totaal nieuwe paradigmata een kans krijgen. De mens leert al is het moeizaam. En zeg nu zelf, evolutionair is men ook daar net als hier uit het aap stadium opgeklommen tot een zeker beschavingspeil. Ontwikkeling, al mag die ook op het moment stagneren. Ik ben bekend met de in de literatuur te vinden mogelijke redenen van die stagnatie, ofschoon ikzelf er maar een zie. Misschien daarover eens van gedachten gewisseld?


Wat het door mij geschetste mogelijke toekomstscenario betreft waarin ik het heb over een synthese, die stel ik me dan zo voor. Het Westen ziet in dat economie ook niet alles is. Dat democratie de wil van het volk uitloopt op willekeur en de macht van de straat. Orde die er moet zijn en dat maakt een terugkeer naar oude waardenschema's en regels noodzakelijk. Een terugkeer derhalve naar 'religie'. Opnieuw gedefinieerd dat wel, uitgebreid aangevuld met de ervaring opgedaan met democratie en het primaat van de economie. De Islam voorheen gestigmatiseerd onder het predicaat 'achterlijk' vind hierin zichzelf dan eindelijk serieus genomen en onderkend[daardoor]de noodzaak zelf ook met aanpassingen te komen. Minder rigide opstelling. Meer macht bij de burger.
Globalisering, het naar elkaar toegroeien van de wereld ook hier van toepassing.

Je hebt me er al vaker toe verleid uitspraken te doen over de wereld en ik ben er graag in meegegaan. Meegegaan, want zoals ik er ook geen twijfel over liet bestaan: die wereld gaat me niet aan. Hoe kan ik vrede hebben ermee waar competitie de eigenlijke basis vormt van die wereld?
Het koninkrijk van vrede is binnenin u zegt het woord en daar leg ik dan ook het accent. Jij op jouw geheel eigen wijze begrijp ik , en daarin komen we in elk geval overeen.

Ad zei

@Anol,

"Ontwikkeling, al mag die ook op het moment stagneren. Ik ben bekend met de in de literatuur te vinden mogelijke redenen van die stagnatie, ofschoon ikzelf er maar een zie. Misschien daarover eens van gedachten gewisseld?"


Dat zou kunnen maar schrijf er dan eerst een artikel over? dan wordt het een apart onderwerp los van dit artikel.


"Wat het door mij geschetste mogelijke toekomstscenario betreft waarin ik het heb over een synthese, die stel ik me dan zo voor.(...)"...

Het westen ziet inderdaad in dat democratie en economie niet alles is. Maar om iets anders in werking te zetten... dat valt niet mee.

Terugkeer naar religie? Ik zie niets anders dan dat er meer invloed zou kunnen komen van de universele rechten van de mens, waarin heel veel religie op een andere manier verwoord is.

De houding van de Islam hierover die je wel weet uit dat zwartboek plus het huidige gedrag van bijvoorbeeld quatar geven me niet veel hoop. Dat gedrag is zo gepleten, enerzijds de Islam aanhangen en het westerse kapitalisme voor de duivel aanzien maar anderzijds een staaltje nooit vertoond kapitalisme te zien geven inclusief moderne slavernij.


Er moet nog heel wat gebeuren voordat dat toekomstscenario van jou in werking treedt. Maar wie weet wat er staat te gebeuren in de nabije toekomst. We leven in spannende tijden.

anol zei

In mijn boekje[geen reclame] heb ik het over de ''oude strijd in de harten om het behoud [en de verwerving] van wat slechts een tijdelijk bezit uitmaakt''. Dit is een vaststelling. Allereerst dat die strijd er is. Tweedes dat ze tijdelijk is. Deze alinea kwam me weer even voor de geest toen ik nadacht over de verschillende aspecten oorzaak van de huidige tegenstelling Oost-West en het ene aspect waaronder ze zich laten samenvatten zoals als voorzet gegeven in mijn vorige reactie. Strijd, geweld als enige en ene noemer aan de basis van de kloof tussen Oost en West. Aan beide kanten welteverstaan. Dat is wat ze verdeeld en verdeeld houdt, dat is waarin ze overeenkomen.

Allereerst is er dan - want binnen de context van het onderwerp het meest tot de verbeelding sprekend -het gewelddadige karakter van de Islam. Kijk maar naar de stichter Mohammed. Verdiep je maar in de Sharia wetgeving en regels waarin wordt opgewekt tot de Jihad. Toch een ander volk een andere cultuur dan hier. En wat te zeggen op een wat aanvaardbaarder niveau oke,over de rol van de vrouw waarbij het is toegestaan haar middels dwang bij de les te houden. Nee dan Europa, de Westerse wereld...

Dat Westen dan. Ik wil hier niet ingaan op wat dat Westen 'groot' maakte. Niet op de koloniale oorlogen, niet op de agressieve handelspolitiek. Het heden biedt voldoende aanknopingspunten om de idee van strijd ook binnen de gelederen van het vrije liberale Westen met voorbeelden te staven. Zoals daar is de strijd om de grondstoffen met vergaande gevolgen voor de geo - politieke verhoudingen. Zoals daar verder is de geweldscultuur op tv en digitale media. Zoals plotseling er een knop om kan gaan en tieners al schietend een significant deel van hun medeleerlingen omleggen. Zoals met name ook de strijd gevoerd op het economische vlak, de zogenaamde vrije markt werking waarbij bikkelhard er moet worden gevochten om een deel van de koek. Zoals getuige de documentaire waar ik laatst naar keek, Inside Job, een ontluisterd document over Wall Street ten tijde van het uitbreken van de crisis. De zelfverrijking alsmede de verwevenheid van de bancaire sector met de politiek, de lobbyindustrie, het verzekeringswezen en last but not least met zulke respectabele instellingen als een Harvard University en andere. Zoals die documentaire van gisteravond over gemankeerde kinderen na een echtscheiding, een op de drie hier ten lande waaronder een toenemend aantal eindigend in een vechtscheiding.

Ach aan elk mens kleeft wel wat zullen we maar zeggen. Misschien de wetenschap van het tijdelijke bezit als waarvan hierboven gesproken?

Ad zei

@Anol,

zoals jij het hier stelt maakt oost of west helemaal niets uit. Ik lees je analyse als: 'het is allemaal strijd om behoud van het tijdelijke'.

Daarmee is de de oost-west tegenstelling m.i. helemaal van tafel, want geen verschil wat dit betreft tussen oost, west, noord of zuid.

Er lijkt op deze manier een grote kloof tussen het eeuwige, innerlijke, geestelijke, hemelse of hoe je het verder zou willen benoemen, en het wereldse, aardse en tijdelijke.

Je kiest voor dat eeuwige of niet, zo komt jouw redenering op mij over.

Je lijkt niet bezig met het zoeken naar of vinden van een verbinding, een integratie (of overgang) tussen de twee. Je hebt jouw waarheid en weg daarin gevonden, en zo is het en blijft het, zo komt het op me over.

Ik denk dat de ene en de andere wereld een zijn; dat er eigenlijk maar een is.

Maar misschien vind jij dat eigenlijk ook en gebruiken we slechts verschillende taal en symboliek. Als dat zo is draaien we steeds rondjes in onze discussie over dit punt.



anol zei


Nee ik zie werkelijk niet hoe eenheid zich verdraagt met strijd.
Daar ligt dan ook voor mij het zwaartepunt en zou naar mijn stellige overtuiging het bij ieder moeten liggen: afzien van strijd, politiek, economisch relationeel. De strijd binnen mezelf daarmee brengend ten einde. Een opdracht dusdanig allesomvattend dat het al de rest reduceert tot van geen betekenis.Tot nul.

Dat we weer dreigen rond te gaan draaien in cirkels, tja die mening was ik ook al toegedaan. In de Geliefde[ blz18] heb ik het over ''De beperking in het denken besloten,en dat men al denkend ronddraait in cirkels''. Ik heb het daar dan over mezelf, de innerlijke dialoog[als ware er twee] waarin ik vastloop wanneer ik mijn toevlucht neem tot de ratio.
Wat we nu zien is dat ook in de dialoog tussen twee personen hetzelfde zich voordoet. Want alle goede wil, oprechte pogingen zich te verplaatsen in de ander ten spijt; de kloof welke zou moeten worden gedicht blijft bestaan. Uit de cirkel geraken, dan moet ik me kennelijk toch onderwerpen aan een andere wet. Als hierboven aangeduid, een die valt buiten het bestek van de wereld, de ratio.
Ik blijf je blog volgen. Is er iets bij van mijn gading zal ik er zeker op inspelen. In geval ik zelf op iets stuit waard om over van gedachten te wisselen kaart ik het bij je aan.
Met waardering. l