zondag 16 juni 2013

De nieuwe religieuze intolerantie 2


Nog een schot voor de boeg voor Nussbaum.


Op 5 April wijdde ik een klein stukje tekst aan dit onderwerp n.a.v. Martha Nussbaums komst naar Nederland. Op 23 Juni zou ik naar haar gaan luisteren in Amsterdam maar door veranderde omstandigheden kan ik daar geen gevolg aan geven.

Toch wil ik er nog wat meer over kwijt ook zonder haar gezien te hebben.

Zoals ik toen ook al uitlegde bedoeld zij met religieuze intolerantie de intolerantie van niet religieuze mensen naar religies en hun gelovigen. Het zou ook de intolerantie van het ene geloof naar het andere kunnen betekenen maar ik heb nergens de indruk gekregen dat ze dat bedoeld. Het lijkt er daarom op dat Nussbaum een soort preek gaat houden voor de parochie van seculiere, multiculturele, humanistische wereldburgers. De leden van die progressieve kerk doen het niet goed genoeg, vooral niet naar de mohammedanen.

Ik zou het niet als een preek voor eigen parochie beschouwen als ze de intolerantie van de religies zelf in haar beschouwingen mee zou nemen. Dit is een vooroordeel van mij natuurlijk dat ik graag had willen checken op de 23ste. Misschien kan ik straks uit verslagen en recensies opmaken dat ik het mis heb.

Tolerantie naar godsdiensten is iets wat humanisten en moderne mensen beoefenen. Vanwege hun geloof in de rede van de mens en hun principes over de vrijheid van meningsuiting en meningsvorming tolereren ze iets wat ze zelf nooit zouden kunnen doen, geloven in een god en op autoriteit van buitenaf iets aannemen.

Intolerantie is iets van godsdiensten zelf. Vooral van de monothe├»stische godsdiensten met het oude jodendom voorop. Christendom en islam komen daar uit voort en brengen intolerantie in de praktijk. Dit met de aantekening dat het moderne christendom en jodendom in hun tegenwoordige praktijk behoorlijk door de verlichting gehumaniseerd en gemoderniseerd zijn, daardoor merk je er iets minder van. Daarom valt die intolerantie van het islamitische monothe├»sme nu des te meer op.

Wat vraagt Nussbaum eigenlijk van haar onkerkse moderne multiculturele enthousiastelingen? Ze vraagt om tolerantie voor de islam, dat betekent ten slotte toch tolerantie voor intolerantie. Hier zie je hoe het humanisme toch wel degelijk een kind van het christendom genoemd kan worden. Ze spreekt ons er eigenlijk op aan om de ander, zelfs de vijand lief te hebben te hebben en hem de andere wang toe te keren. Jammer dat ik het niet kan meemaken, ze gebruikte immers de term ‘kritische tolerantie’. Dus wie weet moet ik het gaan missen dat ze in gaat op hoe de islam de islamitische culturen voortbrengt die intrinsiek intolerant en zelfs gewelddadig zijn. Intrinsiek, in essentie, in de kern van de islam ligt die intolerantie, de tweedeling en gewelddadigheid opgesloten. Dit heet 'essentialisme', iets wat de filosoof Ramadan indertijd een 'racistic act' noemde. (Essentialism is a racist act, zei hij tegen Ayaan Hirsi Ali
Zou ze dat aandurven?
Misschien bepleit ze tolerantie naar moslims en tegelijkertijd 'kritische tolerantie' naar de islam en haar intolerante, gewelddadige en uitsluitende aspecten?
Misschien bepleit ze respect voor de individuele moslim en roept ze op tot dezelfde kritiek voor de islam als we hier in het westen hebben naar het christendom en jodendom?

Jammer dat ik dat niet mee ga maken.

Geen opmerkingen: