maandag 14 november 2011

Vertrouwen

Door Anol Berg

Na lezing van jouw stuk dacht ik er even nog over na. Je loopt er zo wat mee rond en denkt: oké van alles wat, en mooi en goed maar waar ligt voor mij nou de essentie? Het antwoord kwam spoedig, het eendere antwoord als altijd: dat ligt voor mij in vertrouwen.

Laat ik ter zake ons onderwerp dat preciseren. Een regelmatig terugkerend punt in jouw betoog: de westerse verworvenheden. Vrijheid van pers, van spraak en samenkomen. Van individualiteit, mensenrechten, ja zelfs de vrijheid een pacifistisch standpunt te kunnen praktiseren. Een vrijheid moeizaam verworven onder veel leed en doden. Het bepaald voor een belangrijk deel jouw standpunt tegenover doden. Je ontleent eraan je legitimatie er de strijd voor aan te gaan. Desnoods ervoor te sterven.

Allereerst, ook ik zie dat als verworvenheden. Let wel, niets meer dan dat. Het is verworven, en that's it. Belangrijker, heeft het ons ook meer geluk opgeleverd? Je bent niet echt bekend met de Pentateuch, het Oude Testament [zoals ik niet met Blavatsky, of laten we zeggen de Veda's]. Zou je het zijn, je zou een blik krijgen op een wereld die in gelukbeleving niet van de onze verschilt. Vreugde en verdriet. Tragiek en bevrijding. Promiscuïteit voluit beleefd. Gezinsvreugde. Rituele viering. Sociaal verband. Zeker, onder condities en bepalingen die wij nu als te eng en opgelegd zouden verwerpen, maar die toen aangepast aan tijd en omstandigheden het enige richtpunt vormden als de normen en waarden van die tijd.

Verworvenheden?

Ik had zo rond mijn twintigste een voorkeur voor het pastorale. Rust. Landelijk schoon. Eenvoud. stilte. Niet arbeid een doel maar voor het eerste levensonderhoud, en ingebed in veeel heel veeel vrije tijd. De Homo Ludens zeg maar. Spelen...

Onder invloed van de in de negentiende eeuw ingezette industrialisatie begon die oude pastoraliteit plaats te maken voor die van de techniek. Auto's. Vliegtuigen. Lawaai. Stank. De dagelijkse stress. Het milieu probleem. Het alsmaar aangroeiende levensbedreigende militair nucleaire potentieel.
Waarmee ik maar zeggen wil; het is maar vanuit welk tijdsperspectief je het bekijkt. En wat je als winst ziet. ''Er is niets nieuws onder de zon'', zegt al in het Oude Testament de Prediker. Toen al! Het koninkrijk dezer wereld in verschillende tijden zich manifesterend in verschillende gedaanten maar in essentie de uitdrukking van het zelfde. Het zou nu beter kunnen gaan, mochten we in al die tijd iets hebben geleerd, maar nu gooit alweer de almaar groeiende wereldbevolking roet in het eten. En maar weer op naar het volgende conflict, en die andere niet minder onvrij makende vrijheid opdoemend aan de einder: Big Brother Is Watching You.

Daartegenover dan het Rijk der Hemelen, in de woorden van Paulus: ''De vrede die alle gedachten te boven gaat''.

Waarover hebben we het dan? Men kan spreken zoals hier over oorlog en doden, maar dat sluit in elk geval vertrouwen uit. Conflict volgt op wantrouwen, argwaan, competitie.

De bedoelde vrede Is vertrouwen. Het voelt aan als weldaad, en je draagt het door de dag mee. Bijna fysiek. De dualiteit aarde - hemel erin opgeheven. Je doet je ding, kwijt je van je wereldse verantwoordelijkheden, maar je werkelijke zin, lust en hart ligt hier. Dat het goed is zo, dat er mij niets meer kan gebeuren. Dat er van alles gebeurd, maar dat ik er niet door wordt geraakt, want het zie als illusie. Iets anders het Werkelijke heeft mijn verdediging op zich genomen.

1 opmerking:

Ad Rek zei

Dank voor je stuk Nolo. Ik ga het even op me in laten werken en zal over een tijdje met een nieuw stuk reageren.